Narracja o „zamachu stanu” i „siłowym przejęciu” Trybunału Konstytucyjnego zdominowała dyskusję w mediach społecznościowych po piątkowych wydarzeniach wokół TK. Wpisy prezentujące takie stanowisko zgromadziły 83 proc. interakcji po obu stronach sporu, wynika z raportu Res Futury.

Według autorów analizy noc z 30 na 31 października w mediach społecznościowych należała do opozycji i prezydenta Karola Nawrockiego. Wpisy i komentarze były wyraźnie bardziej przychylne tej stronie sporu, niż rządowi.

Raport Europejskiego Kolektywu Analitycznego Res Futura wskazuje, że jednym z głównych punktów zwrotnych był opublikowany przez prezydenta wpis „Przerywam lot do Senegalu. Wracam”, który zgromadził ponad 242 tys. interakcji i 9,5 mln wyświetleń. Zdaniem autorów pozwolił on zbudować wizerunek głowy państwa jako obrońcy instytucji państwowych jeszcze przed przedstawieniem przez rząd argumentacji prawnej dotyczącej działań wobec TK.

Analitycy ocenili, że po stronie koalicji rządzącej nie pojawiła się postać zdolna do narzucenia własnej narracji. Jednocześnie sędzia Korwin-Piotrowska oraz minister Maciej Berek stali się głównymi celami krytyki w komentarzach internetowych.

Według raportu ugrupowania prawicowe działały podczas kryzysu wspólnie, choć nie wyłonił się jeden lider polityczny. Autorzy zwrócili uwagę, że politycy Konfederacji, w tym Sławomir Mentzen, Krzysztof Bosak i Ewa Zajączkowska-Hernik, wygenerowali łącznie ponad 603 tys. interakcji, znacznie więcej niż profile związane z Prawem i Sprawiedliwością.

Raport szacuje, że łączny zasięg dyskusji wyniósł 189 mln, a liczba interakcji przekroczyła 7,8 mln. Ponad 60 proc. zasięgu zapewniła platforma X. Hasło „Trybunał Konstytucyjny” było najczęściej wyszukiwanym tematem dnia w Polsce, a wśród najpopularniejszych zapytań znalazły się m.in. pytania o kompetencje prezydenta i przebieg wydarzeń wokół TK.

Autorzy analizy wskazali również na silną polaryzację debaty. Wśród komentarzy zajmujących jednoznaczne stanowisko 61 proc. popierało narrację o „zamachu stanu”, a 39 proc. interpretację mówiącą o „przywracaniu praworządności”. Dominującymi emocjami były złość i pogarda, a dyskusja często koncentrowała się bardziej na obrazach i wydarzeniach symbolicznych niż na argumentach prawnych.

W podsumowaniu raportu autorzy ocenili, że rząd dysponował argumentacją prawną dotyczącą zmian w TK, natomiast jego przeciwnicy skuteczniej wykorzystywali przekazy wizualne i aktywność prezydenta w mediach społecznościowych. W efekcie narracja opozycji utrzymała przewagę przez całą noc i weszła z nią w kolejny dzień debaty publicznej.

Do kryzysu w Trybunale doszło po ogłoszeniu w piątek przerwy w czynnościach prezesa TK Bogdana Święczkowskiego i wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego. Za osobę kierującą pracami Trybunału została uznana wybrana przez obecny Sejm sędzia Anna Korwin-Piotrowska. Następnie przed siedzibą TK doszło do napięć i demonstracji, a na miejscu pojawiła się policja.

W nocy z piątku na sobotę prezydent Nawrocki przerwał lot do Senegalu i przybył do siedziby TK. W mediach opublikowano nagrania pokazujące jego wejście do budynku oraz spór między przedstawicielami prezydenta a osobami wybranymi przez obecny Sejm na sędziów Trybunału. Strony przedstawiają odmienne wersje wydarzeń dotyczących przebiegu zajścia.

Po opuszczeniu budynku TK prezydent ogłosił zwołanie pilnych konsultacji z udziałem sił parlamentarnych, argumentując, że doszło do naruszenia porządku konstytucyjnego. Z kolei premier Tusk ocenił, że „przywracanie rządów prawa jest naszym obowiązkiem”.(PAP)

pif/ dki/