Sytuacja wokół TK nie zmierza w dobrą stronę. Zagraniczne media o sytuacji w Polsce

Włochy/ Media: chaos i napięcia w Polsce wokół Trybunału Konstytucyjnego

Włoskie media w relacjach z Polski informują o „chaosie” i napięciach w związku z wydarzeniami wokół Trybunału Konstytucyjnego i odnotowują, że dotychczasowe próby rozwiązania sytuacji wokół TK okazywały się bezskuteczne. Wyrażono też opinię, że doszło do pogłębienia kryzysu instytucjonalnego.

Na portalu włoskiego dziennika „Corriere della Sera” przypomniano, że najwyższe instytucje polskiego sądownictwa, wśród nich Trybunał Konstytucyjny, były jednym z głównych powodów sporu między „obecnym proeuropejskim rządem” a główną partią opozycji, czyli PiS.

„Krytycy w Polsce i w Unii Europejskiej zarzucają PiS, który rządził w latach 2015-2023, że narzucił polityczną kontrolę nad głównymi instytucjami sądowniczymi, włącznie z Trybunałem Konstytucyjnym” – napisała gazeta. Podkreśliła, że reformy wymiaru sprawiedliwości wprowadzone przez PiS były powodem nałożenia na Polskę kar przez UE.

„Rząd Donalda Tuska doszedł do władzy w 2023 r. obiecując przywrócenie niezawisłości sądownictwa. Od tamtego czasu jego wysiłki były blokowane przez veto dwóch kolejnych prezydentów powiązanych z PiS” – napisano na stronie internetowej dziennika.

O „napięciach i protestach w Polsce” poinformowała też agencja Ansa. Oceniła, że piątkowe wydarzenia wokół Trybunału Konstytucyjnego „wpisują się w trwający konflikt między centrowym rządem i nacjonalistyczną prawicą”. Ansa napisała też, że „TK często stawiał ustawodawstwo polskie przed prawem Unii Europejskiej, która z kolei zarzucała organowi sądowniczemu zbyt bliskie powiązania z ówczesną, nacjonalistyczną władzą”.

Agencja informacyjna ADNKronos określiła obecną sytuację jako „chaos” i poinformowała o policji wokół gmachu TK. Odnotowała też, że za poprzedniego rządu „uznany przez UE za zbyt zależny od władzy politycznej Trybunał Konstytucyjny stał się główną kością niezgody między Brukselą a nacjonalistami, wielokrotnie potwierdzając prymat prawa polskiego nad prawem Unii Europejskiej”.

Agencja dodała, że od powrotu do władzy premier Donald Tusk obiecywał rozwiązanie kryzysu; „jak dotąd bezskutecznie” – stwierdziła.

O „Polsce w chaosie” napisał prawicowy dziennik „La Verita”, który wyraził opinię, że „zawieszenie prezesa Trybunału Konstytucyjnego pogłębia polski kryzys instytucjonalny” i spór między rządem Donalda Tuska a prezydentem Karolem Nawrockim.

W piątek na stronie Trybunału Konstytucyjnego pojawiła się informacja w sprawie zarządzenia przerwy w czynnościach prezesa TK Bogdana Święczkowskiego oraz wiceprezesa TK Bartłomieja Sochańskiego. Z informacji przekazanych PAP przez Macieja Taborowskiego, Magdalenę Bentkowską i Macieja Berka wynika, że sędzia Anna Korwin-Piotrowska, jako mająca najdłuższy staż sędziowski, została osobą kierującą Trybunałem Konstytucyjnym i wydała zarządzenia o przerwach w czynnościach służbowych Święczkowskiego i Sochańskiego na miesiąc.

W reakcji na to Karol Nawrocki przerwał podróż do Senegalu i po powrocie do Warszawy udał się do siedziby TK. Przed budynkiem Trybunału trwa manifestacja, w której uczestniczą m.in. czołowi politycy opozycji, głównie Prawa i Sprawiedliwości. Komenda stołeczna policji poinformowała, że funkcjonariusze realizują czynności ustawowe na terenie siedziby Trybunału; policji nie ma w budynku TK.

Z Rzymu Sylwia Wysocka(PAP)

Hiszpańskie media o kryzysie wokół polskiego TK: polityczne pole bitwy i paraliż instytucji

Hiszpańskie media w obszernych artykułach szczegółowo analizują kryzys wokół polskiego Trybunału Konstytucyjnego. Piszą o „politycznym polu bitwy”, „impasie instytucjonalnym” i „całkowitym paraliżu” Trybunału, przyglądając się zarówno obecnym wydarzeniom, jak i wieloletnim przyczynom konfliktu.

Hiszpański dziennik „El Pais” pisze, że przez ostatnią dekadę polski Trybunał Konstytucyjny był „polem politycznej bitwy” między „obozem liberalnym, obecnie sprawującym władzę, a ultrakonserwatywną opozycją”. Zaznacza, że demonstracje przed TK zorganizowano z inicjatywy PiS, które „poprzez ataki na praworządność i niezależność sądownictwa doprowadziło do konfliktu Polski z Unią Europejską”.

„Upolitycznienie Trybunału Konstytucyjnego rozpoczęło się jednak już podczas wcześniejszych rządów Platformy Obywatelskiej, partii Tuska. Od tego czasu sytuacja tylko się pogarszała” – podkreśla „El Pais”. Przypomina, że za rządów PiS orzeczenia Trybunału wywoływały „ogromne kontrowersje i mobilizację społeczną”, m.in. w sprawach wyższości polskiego prawa nad unijnym i „faktycznego zakazu aborcji”.

Najpopularniejsza hiszpańska rozgłośnia radiowa Cadena SER informuje na swojej stronie o „tym, co niektórzy nazywają zamachem stanu na polski system sądownictwa”. Stacja relacjonuje, że przyczyną kryzysu jest niemożność odnowienia składu Trybunału, ponieważ „skrajnie prawicowy prezydent Nawrocki odmówił odebrania przysięgi od sędziów powołanych przez obecny rząd”.

Portal „Libertad Digital” przytacza reakcje polskich polityków w serwisie X. Cytuje premiera Donalda Tuska, który napisał, że „przywracanie rządów prawa jest naszym obowiązkiem”, a „po latach pisowskiego bezprawia to proces trudny, czasem bolesny”. Przywołuje też wypowiedź byłego prezydenta Andrzeja Dudy na X, który powołał się na art. 128 Kodeksu karnego dotyczący zamachu na konstytucyjny organ państwa i oskarżył Tuska oraz jego otoczenie o „stosowanie siły, ponieważ nie potrafią zwyciężać demokratycznymi metodami”.

Kataloński portal „El Nacional” pisze, że „kryzys instytucjonalny w Polsce wszedł w piątek wieczorem w kolejną fazę napięć”. Przypomina, że prezydent Nawrocki odmówił odebrania przysięgi od trzech spośród sześciu sędziów wybranych przez parlament. „Odmowa prezydenta doprowadziła do impasu instytucjonalnego”, który pogłębił prezes TK Bogdan Święczkowski, również nie dopuszczając sędziów do objęcia stanowisk.

Dziennik internetowy „El Espanol” ocenia, że spór „wykracza poza walkę o bieżące kompetencje”. Zwraca uwagę na zamrożony przez rząd Tuska budżet Trybunału, określając to jako „środek instytucjonalnego duszenia” tej instytucji.

„Wydarzenia te stanowią kulminację wielomiesięcznego, całkowitego paraliżu Trybunału. Kwestia legitymacji sędziów pozostaje w centrum sporu” – pisze dziennik. Dodaje, że atmosferę protestu podgrzewała obecność czołowych polityków prawicowej opozycji, w tym Antoniego Macierewicza i Jarosława Kaczyńskiego. (PAP)

Holenderskie i belgijskie media: kryzys wokół TK to spór o praworządność

Media w Holandii i Belgii opisują kryzys wokół Trybunału Konstytucyjnego jako eskalację walki o niezależność sądownictwa. Holenderski NOS ostrzegł przed podporządkowaniem TK władzy; belgijski VRT podkreślił, ze sytuacja jest niejasna, a „Le Soir” pisze o konfrontacji prawicy z rządem Donalda Tuska.

Holenderski nadawca publiczny NOS opisuje piątkowe wydarzenia na tle wieloletniego sporu o obsadę Trybunału. Przypomina, że nominacje sędziowskie za rządów PiS wywołały zarzuty o upolitycznienie instytucji, a rząd Donalda Tuska próbuje odwrócić skutki tamtych decyzji. NOS podkreślił jednak, że przejęcie kontroli nad TK przez obecną większość parlamentarną także mogłoby osłabić konstytucyjną kontrolę ustaw. Odsunięcie Bogdana Święczkowskiego przedstawia jako próbę przełamania impasu.

Flamandzki nadawca publiczny VRT określił sytuację mianem „kryzysu konstytucyjnego”. Podkreślił, że sprzeczne komunikaty o zawieszeniu Święczkowskiego nie pozwalają jednoznacznie ustalić, kto zgodnie z prawem kieruje Trybunałem. Nadawca przypomniał krytykę niezależności TK ze strony UE oraz spór o ślubowanie nowych sędziów.

Francuskojęzyczny, belgijski dziennik „Le Soir” opublikował depeszę AFP, która przedstawia wydarzenia jako „konfrontację nacjonalistycznej prawicy z centrowym rządem Tuska”. Przypomniano o konflikcie z UE o niezależność Trybunału i trudnościach w realizacji zapowiedzi przywrócenia praworządności. Gazeta odsyła ponadto do tekstu zatytułowanego „W Polsce przywracanie praworządności przeradza się w konfrontację”.

Flamandzki dziennik „De Morgen” ujął spór jako walkę polityczną między Tuskiem a PiS. Holenderski dziennik „AD” i flamandzki „Het Laatste Nieuws” zwróciły natomiast uwagę na zawieszenie prezesa TK, obecność policji i nagły powrót prezydenta Karola Nawrockiego z podróży do Senegalu.

NOS i VRT przytoczyły też argument Tuska o „przywracaniu rządów prawa” oraz oskarżenia opozycji pod adresem rządu o „zamach stanu”.

Patryk Kulpok (PAP)

Portugalia/ Media: sytuacja w Polsce wokół TK nie zmierza w dobrą stronę

Skierowanie w piątek funkcjonariuszy policji do siedziby Trybunału Konstytucyjnego oraz zawieszenie w funkcjach jego prezesa i wiceprezesa nie świadczy dobrze o wewnętrznej sytuacji w Polsce – pisały w piątek wieczorem portugalskie media informując o „bezprecedensowych” zajściach w Warszawie.

Według lizbońskiego Radia Observador „sytuacja zmierza w złym kierunku i eskaluje do tego stopnia, że pod budynkiem Trybunału Konstytucyjnego nasila się atmosfera bliska konfrontacji”.

„Zawieszenie w obowiązkach prezesa TK i pojawienie się policji na ulicach doprowadziło do oskarżeń o »zamach stanu«” – oceniła lizbońska rozgłośnia, która przytoczyła m.in. reakcję ambasadora USA w Polsce, Tom’a Rose’a. Na X napisał on o „bezprecedensowej konfrontacji dotyczącej sposobu, w jaki rząd korzysta z władzy państwowej, a także niezależności i autorytetu instytucji konstytucyjnej”.

„Obie strony przedstawiają skrajnie odmienne wersje wydarzeń oraz ich przyczyn. Niezależnie od tego, co ostatecznie ustalą fakty, obecność tysięcy ludzi pod siedzibą TK sprawia, że i tak niebezpieczna już sytuacja, staje się jeszcze bardziej wybuchowa. Polska z pewnością nie potrzebuje konfrontacji, która mogłaby przerodzić się w coś znacznie gorszego” – napisał Rose, którego cytuje Radio Observador.

Telewizja CNN Portugal poinformowała natomiast, że „sytuacja w siedzibie Trybunału Konstytucyjnego, którego przewodniczący został w sposób bezprecedensowy zawieszony w wykonywaniu swoich funkcji i nie wpuszczony na teren kierowanej przez siebie instytucji, dowodzi, że sytuacja nie zmierza w dobrą stronę”.

„Prezes TK został w piątek zawieszony w swoich obowiązkach, co pogrąża kraj w kryzysie politycznym” – oceniła CNN Portugal i przypomniała, że zawieszony został również zastępca Święczkowskiego, Bartłomiej Sochański.

Według CNN Portugal sytuacja wokół TK jest na tyle poważna, że doprowadziła do przerwania podróży prezydenta Karola Nawrockiego do Senegalu i jego nagłego powrotu do Warszawy.

W piątek na stronie Trybunału Konstytucyjnego pojawiła się informacja w sprawie zarządzenia przerwy w czynnościach Święczkowskiego i Sochańskiego. Z informacji przekazanych PAP przez Macieja Taborowskiego, Magdalenę Bentkowską i Macieja Berka wynika, że sędzia Anna Korwin-Piotrowska, jako mająca najdłuższy staż sędziowski, została osobą kierującą TK.

Nawrocki przerwał lot do Senegalu i po powrocie do Warszawy udał się do siedziby TK. Przed budynkiem Trybunału trwa manifestacja, w której uczestniczą m.in. czołowi politycy opozycji, głównie Prawa i Sprawiedliwości. Komenda stołeczna policji poinformowała, że funkcjonariusze realizują czynności ustawowe na terenie siedziby Trybunału; policji nie ma w budynku TK.

Z Lizbony Marcin Zatyka (PAP)

Brazylia/ Media: prezes Sądu Najwyższego wyraził zaniepokojenie z powodu sytuacji wokół TK w Polsce

Prezes brazylijskiego Federalnego Sądu Najwyższego (STF) Edson Fachin wyraził w piątek zaniepokojenie sytuacją wokół polskiego Trybunału Konstytucyjnego. Podkreślił potrzebę „czujności wobec zagrożeń dla demokracji” – napisał dziennik „Folha de Sao Paulo”.

„To wydarzenie wymaga uwagi społeczności międzynarodowej i potwierdza potrzebę zachowania ciągłej czujności wobec zagrożeń dla demokracji, niezależności sądownictwa i demokratycznych rządów prawa. (Wymaga również) rozwagi i odpowiedzialności instytucjonalnej, bez pochopnych działań, ale też bez obojętności” – ocenił Fachin.

„Jesteśmy w kontakcie z przedstawicielami ambasady Brazylii w Warszawie, aby lepiej zrozumieć sytuację” – dodał brazylijski sędzia w oświadczeniu przytaczanym przez „Folha de Sao Paulo”.

Gazeta relacjonuje wydarzenia w Warszawie w artykule pod tytułem: „Prawica oskarża rząd Polski o zamach po zawieszeniu prezesa Trybunału Konstytucyjnego”. Dziennik z Sao Paulo podkreślił obecność policji i protesty przed siedzibą TK oraz rezygnację prezydenta Karola Nawrockiego z podróży zagranicznej.

„Ta konfrontacja to najnowszy rozdział sporu między centrowym rządem a opozycją o kontrolę i skład Trybunału Konstytucyjnego. Administracja (premiera Donalda) Tuska stara się wymusić odejście (Bogdana) Święczkowskiego, oskarżając go o nieprawidłowości administracyjne i bezprawne blokowanie sędziów wybranych przez parlament” – napisał dziennik.

W piątek na stronie Trybunału Konstytucyjnego pojawiła się informacja w sprawie zarządzenia przerwy w czynnościach prezesa TK Bogdana Święczkowskiego oraz wiceprezesa TK Bartłomieja Sochańskiego. Święczkowski uznał te działania za bezprawne. W reakcji na te wydarzenia Karol Nawrocki przerwał podróż do Senegalu i po powrocie do Warszawy udał się do siedziby TK. Przed budynkiem Trybunału trwa manifestacja, w której uczestniczą m.in. czołowi politycy opozycji, głównie Prawa i Sprawiedliwości. Komenda stołeczna policji poinformowała, że funkcjonariusze realizują czynności ustawowe na terenie siedziby Trybunału; policji nie ma w budynku TK. (PAP)

Niemcy/ Prasa: eskalacja zaciekłego sporu o Trybunał Konstytucyjny w Polsce

Niemieckie media szybko zareagowały na najnowsze wydarzenia przed Trybunałem Konstytucyjnym w Warszawie, uznając je za eskalację trwającego od dawna sporu między obozem rządowym a prawicową opozycją.

Dziennikarze przypominają, że PiS obsadził TK bliskimi sobie sędziami. Doniesienia z Polski opierają się w znacznej mierze na informacjach DPA.

Tygodnik „Der Spiegel” pisze o „eskalacji trwającego od miesięcy sporu” o polski Trybunał Konstytucyjny. „Policjanci przed budynkiem (TK), przerwana wizyta państwowa (prezydenta) i sprzeczne komunikaty z Trybunału. W Warszawie zaostrza się walka o władzę nad Trybunałem Konstytucyjnym” – czytamy w piątek wieczorem w portalu niemieckiego tygodnika.

„Policja zjawiła się po tym, jak jedna z sędzi ostrzegła władze o możliwym zagrożeniu dla sędziów i współpracowników” – pisze „Der Spiegel”. Redakcja zwraca uwagę na decyzję prezydenta Karola Nawrockiego, który przerwał podróż zagraniczną. „W takim momencie prezydent musi być w Polsce” – przytacza tygodnik wpis Nawrockiego na platformie X.

Jak pisze „Der Spiegel”, na stronie internetowej TK pojawiła się informacja, że działalność służbowa prezesa TK Bogdana Święczkowskiego oraz wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego została przerwana na miesiąc. W tym czasie TK będzie kierować Anna Korwin-Piotrowska.

„Za chaosem stoi zaciekły spór o TK między dwoma największymi politycznymi obozami” – pisze „Der Spiegel”, przypominając, że „prawicowo-konserwatywne PiS, które rządziło krajem w latach 2015-2023, obsadziło Trybunał bliskimi sobie sędziami”. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że polski TK nie jest niezależny ani bezstronny.

Po zmianie władzy centrolewicowa koalicja Donalda Tuska zapowiedziała unieważnienie zmian wprowadzonych przez PiS, jednak proces przywracania praworządności postępował opieszale. „Der Spiegel” cytuje wpis premiera Tusk z platformy X – „Po latach pisowskiego bezprawia to proces trudny, czasem bolesny i wymaga zdecydowanego działania. Innej drogi nie ma”.

„Die Welt” zwraca uwagę, że opozycja mówi o puczu, a prezes PiS Jarosław Kaczyński, który pojawił się pod Trybunałem, ostrzegł przed powstaniem państwa policyjnego. Gazeta poinformowała o zatrzymaniu trzech osób, które po sforsowaniu płotu przedostały się na teren Trybunał.

Największy niemiecki tabloid „Bild” zatytułował korespondencję z Warszawy – „Tłum zamierza przeprowadzić szturm na najwyższy sąd w Polsce”. „Policjanci obstawili budynek TK chronić go przed zwolnionym prezesem, którego nie wpuszczono do środka i który wraz z tłumem napiera na ogrodzenia” – piszą dziennikarze „Bilda”.

„PiS przebudował przez lata wymiar sprawiedliwości na swoją korzyść” – tłumaczy gazeta. Premier Tusk chce przywrócić w sądach zasady UE, oddzielając wyraźnie wymiar sprawiedliwości od rządu. Dlatego wyrzucił teraz najwyższych sędziów, bliskich PiS-owi – oficjalnie zostali na miesiąc zawieszeni. Jednak sędziowie oraz ich zwolennicy nie akceptują tego zawieszenia” – czytamy w „Bildzie”.

Gazeta zwraca uwagę na powrót prezydenta Nawrockiego do kraju i podkreśla, że prezydent i premier są wrogami. Święczkowski zapowiedział, że spotka się z prezydentem.

Jacek Lepiarz (PAP)