Wiceminister obrony narodowej Cezary Tomczyk powiedział w piątek, że przekazał w Pentagonie szczegółowe informacje o wlocie rosyjskich rakiet i drona do Polski. Jak powiedział, Amerykanie pytali, jakiej pomocy Polska przede wszystkim potrzebuje.
Tomczyk relacjonował w piątek mediom swoje rozmowy z podsekretarzem ds. badań i inżynierii Pentagonu Emilem Michaelem w Waszyngtonie. Powodem spotkania było podpisanie umowy o współpracy w zakresie testów uzbrojenia, lecz – jak zaznaczył – przekazał mu też „szczegółowe informacje” na temat rosyjskiego ataku na Ukrainę, który „pośrednio skończył się atakiem na Polskę”.
Wymienił też wiadomości na ten temat z podsekretarzem ds. bezpieczeństwa międzynarodowego w Departamencie Stanu Thomasem DiNanno.
– Polska zwróci się do wojsk amerykańskich w Europie i do sekretarza generalnego NATO o wzmocnienie operacji „Eastern Sentry”, tak żeby kolejne siły i środki mogły zostać wydzielone w celu ochrony polskiego nieba – powiedział.
– O tym też rozmawialiśmy w Stanach Zjednoczonych. Byliśmy pytani o to, jak Polska widziałaby ewentualnie taką pomoc, co mogłoby pomóc w pierwszej kolejności – stwierdził.
Tomczyk odmówił jednak określenia szerszej reakcji amerykańskich rozmówców, podkreślając, że umówili się na wstrzymanie się z tym do wygłoszenia oficjalnego stanowiska władz amerykańskich, przede wszystkim prezydenta Donalda Trumpa.
– Jedno jest pewne: Władimir Putin nie jest naszym przyjacielem, jest naszym zagrożeniem. To jest najważniejszy komunikat, który powinien wybrzmieć z Polski i trafić do serc ludzi w Stanach Zjednoczonych – powiedział Tomczyk.
Pytany o wypowiedzi prezydenta Trumpa, który bagatelizował wcześniejsze incydenty z dronami i rakietami nad Polską i nazwał Putina swoim przyjacielem, Tomczyk zaznaczył, że słowa amerykańskiego przywódcy padły przed ostatnim incydentem i dotyczyły wydarzeń z minionych miesięcy.
– Nie moją rolą jest ocenianie prezydenta Stanów Zjednoczonych – powiedział. Dodał, że rozumie je jako próbę nakłonienia Rosjan do rozmów pokojowych.
Polityk zaznaczył jednak, że niezależnie od słów Trumpa incydent był celową prowokacją. Przypomniał, że do wlotu doszło, gdy w Polsce odbywa się ćwiczenie wojskowe państw koalicji chętnych, z udziałem ministrów obrony m.in. Wielkiej Brytanii i Francji.
– Oczywiście będziemy wyjaśniać, na ile ten wlot był przypadkowy, ale chyba wszyscy mamy dość jasne poczucie, że ta koincydencja nie jest przypadkowa. (…) W tego typu sprawach w przypadki po prostu nie wierzę – powiedział.
Według niego Rosja chce siać chaos i podziały w zachodnich społeczeństwach, podważać rolę armii i NATO, a przede wszystkim doprowadzić do wstrzymania pomocy dla Ukrainy.
Wiceszef MON zaznaczył, że w Kongresie, także wśród Republikanów, panuje zgodność co do tego, że Rosja stanowi zagrożenie, a mimo retoryki Trumpa jest przekonany, że na Ameryce można polegać, zwłaszcza jeśli chodzi o amerykańskie wojsko.
Jako dowód na bliskość relacji wojskowych podał czwartkową uroczystość, podczas której odznaczono 24 amerykańskich żołnierzy, w tym dwóch generałów, za pomoc Polsce w operacjach wojskowych dotyczących m.in. polskiego bezpieczeństwa.
Uroczystość była niejawna.
– Rozmawiając z generałami amerykańskimi i z młodymi amerykańskimi oficerami, jestem absolutnie przekonany, że wszyscy tutaj myślą o Polsce w dobry sposób i że możemy liczyć na pomoc w każdej możliwej sytuacji – powiedział Tomczyk.
Odnosząc się do pytań, dlaczego rakiety i dron nie zostały zestrzelone, wiceminister powołał się na wojsko, które określiło, że nie było do tego warunków.
– Na pewno nie politycy powinni decydować o tym, kiedy są warunki do zestrzelenia – podkreślił.
Dopytywany, zapewnił, że Polska ma zdolności do zestrzeliwania rosyjskich rakiet i dronów. Zwrócił jednak uwagę, że nawet Ukraina, która od lat buduje obronę przeciwlotniczą z pomocą partnerów, nie jest w stanie przechwycić wszystkich rakiet i dronów.
Towarzyszący w wizycie dowódca komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni gen. bryg. Mariusz Chmielewski zaapelował do internautów, by nie klikali w materiały dezinformacyjne o incydencie, rozpowszechniane m.in. przez rosyjskie boty i farmy trolli.
– Nie należy ich też udostępniać, nawet w prześmiewczej formie, bo w ten sposób zyskują one większe zasięgi – przestrzegał.
Powodem wizyty polskiej delegacji w Waszyngtonie było podpisanie w Pentagonie polsko-amerykańskiej umowy o współpracy w zakresie badań, rozwoju i testowania systemów uzbrojenia. Według wiceministra umowa była negocjowana przez 17 lat.
– Ta umowa oznacza, że Polska razem ze Stanami Zjednoczonymi będzie mogła produkować systemy antydronowe, nowoczesne drony, testować je na terenie Polski i Stanów Zjednoczonych – tłumaczył Tomczyk.
Dyrektor Departamentu Innowacji MON gen. Marcin Górka wyjaśnił, że dotąd współpraca ograniczała się do wymiany informacji i naukowców.
– Od dzisiaj możemy wspólnie prowadzić projekty. W praktycznym sensie otwieramy drzwi do amerykańskich laboratoriów wojskowych dla naszych naukowców i inżynierów – powiedział. Prace będą finansowane przez obie strony. Pierwsze porozumienie projektowe zawarte w ramach umowy dotyczy nowych materiałów wybuchowych i amunicji.
Tomczyk powiedział też, że usłyszał w Pentagonie, że sprawy dotyczące baz amerykańskich w Polsce zostały po stronie resortu „właściwie zamknięte”, ale dodał, że ostateczna decyzja należy do prezydenta Trumpa.
– Myślę, że dla nas też to jest taki sygnał, że to jest też czas na działanie dla polskiego prezydenta, dla prezydenta Nawrockiego. Tutaj ta współpraca między rządem a prezydentem ma kluczowe znaczenie – powiedział.