HomePILNE

Benzopiren nad Polską: Trująca substancja w powietrzu

Benzopiren nad Polską: Trująca substancja w powietrzu

Trujący benzoapiren jest w całym województwie śląskim. Wszyscy mówią o zatrważających danych z raportu “Jakość powietrza w Europie” Europejskiej Agencji Środowiska. Czy to prawda, że 19 miast w Polsce jest w czołówce najbardziej zatrutych miast Europy? Nie do końca, bo normy benzopirenu przekroczone są niemal w całym regionie i całej Polsce, więc tych miast jest więcej. Oto co trzeba wiedzieć o rakotwórczym benzopirenie.

Kiedy Europejska Agencja Środowiska opublikowała 29 października 2018 swój najnowszy raport na temat stanu środowiska w Europie (raport z roku 2018 zawiera tak naprawdę dane z 2016), polskie media obiegła informacja: 19 na 20 miast w Europie z najgorszym powietrzem, jeśli chodzi o stężenie rakotwórczego benzoapirenu, jest w Polsce!

W Nowej Rudzie, która jest na pierwszym miejscu rankingu, poziom benzoapirenu BaP wynosi blisko 18 nanogramów na metr sześcienny. W Tomaszowie Mazowieckim – 15 nanogramów, a w Rybniku – 13. Zresztą, spójrzcie na pierwszą mapkę: miasta, zaznaczone na fioletowo, mają wg. raportu EEA normy benzopiernu przekroczone. Widzicie woj. śląskie? Przypomnijmy: europejskie normy mówią, by benzopiren nie przekraczał 1 nanograma na metr sześcienny. Czas zacząć naprawdę bać się benzopirenu. Tak, to jeden z najbardziej toksycznych składników smogu. Jest rakotwórczy. Tylko czy najlepiej bać się go na podstawie raportu europejskiej agencji środowiska? Oto, co warto wiedzieć o tej rakotwórczej substancji i raporcie. Andrzej Szczygieł, naczelnik wydziału monitoringu środowiska w Wojewódzkim Inspektoracie Ochrony Środowiska w Katowicach zastrzega, by do raportu podchodzić ostrożnie.

– Dane dla miast są prawdziwe, ale nie powinno się robić rankingu, bo w miastach, gdzie nie ma stacji, również są przekroczone stężenia benzopirenu – mówi. – Ustalamy to na podstawie modelowania, obejmującego cale województwo śląskie.

Zresztą – benzopiren jest wysoki w całej niemal Polsce. I tu dobrych wieści nie ma, bo stężenie benzoapirenu jest w sezonie grzewczym przy niekorzystnych warunkach pogodowych (o tym za chwilę) przekroczone w całym województwie. Niewielkie wyjątki to miejsca wysoko w górach i skraj województwa na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej.

Chcecie sprawdzić, jakie stężenie benzopirenu jest obecnie w powietrzu? Będzie z tym kłopot. Nie znajdziemy bowiem ani danych dobowych, ani “na teraz”. Oznaczany jest on bowiem w pyle PM10, na dodatek oznacza się go manualnie, a nie za pomocą czujników. Co to znaczy? Że na stacjach pomiarowych w specjalnych skrzyneczkach jest 15 filtrów. Po zebraniu danych, po dobie, filtr automatycznie jest zmieniany. A po 14 dniach pracownik WIOŚ (woj. fundusz ochrony środowiska) zabiera kasetkę z filtrami do laboratorium i tam analizuje się stężenie na tych 14 filtrach. Dlatego na stronie WIOS znajdziecie dane za poprzedni miesiąc (np. są dane za wrzesień 2018), ale jeszcze nie za październik 2018. I wiemy z nich, że do połowy września w Katowicach benzopirenu w powietrzu było mniej niż 1 nanogram, a potem stężenie skoczyło do 4 nanogramów.

W Rybniku 22 września było aż 16 nanogramów benzopirenu! W Godowie – 13, a w Żywcu prawie 9. Ale jeśli wrócimy do stycznia 2017, najgorszego miesiąca ostatnich lat, to w Katowicach, Bielsku-Białej panowało stężenie na poziomie 40 nanogramów na metr sześcienny, a w Rybniku nawet 80! W Żywcu benzopirenu w powietrzu w styczniu 2017 było 70 nanogramów. W styczniu 2018 było już o wiele lepiej, w wielu miastach poziom benzopirenu nie przekraczał kilkunastu nanogramów. Dobra wiadomość: latem stężenie benzopirenu w woj. śląskim często jest nawet poniżej norm, czyli wynosi mniej niż 1 nanogram. Za to w styczniu, lutym czy marcu, szybuje nawet do 20-30 nanogramów na metr sześcienny! W Pszczynie w styczniu 2017 przekroczył nawet 90 nanogramów! Co mu sprzyja?

Przekroczone stężenie benzopierunu w powietrzu będzie wtedy, gdy jest sezon grzewczy (bo ponad 80 proc. tej substancji wydobywa się z kominów) i dodatkowo sprzyja mu pogoda: jest zimno, nie ma wiatru ani opadów, a dodatkowo jest mgła. Wówczas jakość powietrza nie będzie dobra.

Benzopiren. Co to jest?

To węglowodory aromatyczne, silnie kancerogenne. Czyli mogą spowodować raka. Mogą też powodować:

    • – zmęczenie,
    • – ból głowy,
    • – utratę łaknienia,
    • – nerwowość,
    • – depresję,
    • – podrażnienia skórne,
    • – spłycenie oddechu,
    • – spadek białych krwinek i obniżenie odporności.

 

-Stężenie benzopirenu w Polsce wg raportu Europejskiej Agencji Środowiska
-Stężenie benzopirenu w woj. śląskim w 2017 wg raportu WIOS w Katowicach
-Roczne zmiany stężenia benzopirenu w woj. śląskim w 2017 wg danych WIOS
-Koncentracja benzopirenu w Europie wg raportu Europejskiej Agencji Środowiska
-Koncentracja PM 10 w Europie wg raportu “Jakość powietrza w Europie”
-Raport EEA “Jakość powietrza w Europie 2018”
-Jak zmienia się zanieczyszczenie powietrza? Raport EEA
-Zanieczyszczenie pyłami w Europie, raport “Jakość powietrza w Europie”
-Smogowi sprzyja mgła i sezon grzewczy. Katowice
DN aip

COMMENTS