Mieszkańcy Kalifornii zdecydują we wtorkowym referendum, czy w stanie zostanie wprowadzony jednorazowy 5-procentowy podatek od majątku miliarderów – według definicji pomysłodawców osób, których wartość majątku przekracza 1 mld dolarów. Jeśli propozycja Propozycja nr 40 zostanie przyjęta i wejdzie w życie, Kalifornia stanie się pierwszym stanem USA, który wprowadzi tego rodzaju obciążenie. Większość wpływów z nowego podatku miałaby zostać przeznaczona na uzupełnienie deficytu po federalnych cięciach w finansowaniu opieki zdrowotnej.
Projekt popierają między innymi senator Bernie Sanders z Vermont oraz senator Elizabeth Warren z Massachusetts, którzy od lat opowiadają się za opodatkowaniem najbogatszych Amerykanów. Sanders przedstawia inicjatywę jako sposób na ograniczenie nierówności ekonomicznych. Dość zaskakującym przeciwnikiem propozycji jest natomiast urzędujący gubernator Kalifornii, demokrata Gavin Newsom. Włodarz stanu ostrzega, że podatek może skłonić najbogatszych mieszkańców do przeprowadzki i doprowadzić do spadku wpływów budżetowych z innych podatków. Newsom popiera jednocześnie wprowadzenie ogólnokrajowego minimalnego podatku dla osób posiadających majątek przekraczający 100 mln dolarów. Przed październikowymi wiecami Sandersa przyznał, że zgadza się z senatorem co do znaczenia problemu nierówności majątkowych, ale zasadniczo różni ich ocena metod rozwiązania tego problemu.
Według szacunków ekonomistów Kalifornia może stracić 100 mld dolarów federalnego finansowania na ochronę zdrowia w ciągu pięciu lat. Zwolennicy podatku przekonują, że nowe wpływy pomogłyby utrzymać dostępność publicznych świadczeń medycznych. Przeciwnicy wskazują natomiast na ryzyko wyprowadzania kapitału ze stanu oraz niejasności dotyczące podziału uzyskanych środków. Do koalicji sprzeciwiającej się inicjatywie dołączyły również organizacje zwykle kojarzone z Demokratami, w tym m.in. Planned Parenthood i California Teachers Association.
Po ogłoszeniu inicjatywy referendalnej w sprawie Propozycji nr 40 część miliarderów zaczęła ograniczać swoje powiązania z Kalifornią – jak m.in. współzałożyciele Google, Sergey Brin i Larry Page. Inaczej postąpił szef Meta, Mark Zuckerberg, który zapowiedział pozostanie w stanie przez osiem lat i zawarł porozumienie ze swoją firmą, które ma pomóc mu sfinansować wpłatę na należny podatek bez konieczności sprzedaży akcji.
Red. JŁ
