Saudyjski ropociąg Wschód-Zachód, transportujący 4–5 proc. światowej podaży surowca, został uszkodzony w ataku dronów i może być nieczynny przez kilka tygodni. Analitycy ostrzegają, że cena ropy Brent może przez to wzrosnąć do 150 dolarów za baryłkę.
Atak na ropociąg, przeprowadzony 10 września przez proirańskie bojówki w Iraku, to kolejna odsłona konfliktu, który coraz mocniej uderza w globalny rynek ropy.
Zamknięcie magistrali pozbawiło Arabię Saudyjską możliwości przekierowania eksportu ropy z Zatoki Perskiej nad Morze Czerwone, z pominięciem cieśniny Ormuz. Jeśli naprawa potrwa kilka tygodni – jak informowała we wtorek agencja Associated Press – na rynku zabraknie nawet kilku milionów baryłek ropy dziennie.
Ruch przez Ormuz pozostaje ograniczony z powodu irańskich ataków na statki i zagrożenia minami, a żeglugę na Morzu Czerwonym utrudniają ataki proirańskich rebeliantów Huti z Jemenu. W efekcie rosną ceny ropy i frachtu, zwiększając ryzyko ponownego wzrostu inflacji w wielu krajach na świecie.
Przed 28 lutego, gdy wybuchła wojna USA i Izraela z Iranem, ropa Brent kosztowała ok. 72 dolarów za baryłkę, a w szczycie konfliktu, pod koniec kwietnia, przekroczyła 126 dolarów. Analitycy Międzynarodowej Agencji Energetycznej (MAE) ostrzegają jednak, że dalszy spadek rezerw surowca może podnieść cenę Brent nawet do 150 dolarów za baryłkę.
Liczący około 1,2 tys. km ropociąg Wschód-Zachód łączy pola naftowe na wschodzie Arabii Saudyjskiej z portem Janbu nad Morzem Czerwonym. Przed atakiem przesyłano nim 2,6–4 mln baryłek dziennie.
Znaczenie ropociągu wynika z możliwości transportu saudyjskiej ropy nad Morze Czerwone z pominięciem Ormuzu. W czasie wojny z Iranem i z powodu ograniczenia żeglugi przez tę cieśninę rurociąg stał się podstawową drogą eksportu saudyjskiego surowca.
Magistralę zamknięto w piątek po ataku dronów wystrzelonych z południowo-wschodniego Iraku, w pobliżu granicy z Iranem. Atak przypisuje się bojówkom powiązanym z Teheranem.
Uszkodzone zostały stacje pomp i inna infrastruktura ropociągu. Według urzędników zaznajomionych ze sprawą, na których powołuje się AP, przywrócenie rury do stanu pełnej używalności może potrwać nawet pięć tygodni, choć część instalacji może zostać uruchomiona wcześniej.
Amerykański minister energii Chris Wright powiedział we wtorek telewizji CNBC, że ropociąg może wznowić działanie w ciągu kilku dni, jednak oznaczałoby to najprawdopodobniej częściowe przywrócenie przesyłu, a nie zakończenie wszystkich napraw.
Kluczowe jest, jak długo Arabia Saudyjska zdoła utrzymać eksport bez dostaw ropociągiem. Według anonimowych źródeł brytyjskiego dziennika „The Guardian” zapasy w terminalu w Janbu wystarczą na pięć do siedmiu dni, a zgromadzone w egipskich portach Ajn Suchna i Sidi Kirir – na kilka kolejnych.
Po wyczerpaniu zapasów Arabia Saudyjska będzie miała niewielkie możliwości zastąpienia ropociągu. Ruch przez cieśninę Ormuz, którą przed wojną transportowano około jednej piątej światowego handlu ropą i skroplonego gazu ziemnego (LNG), pozostaje znacznie utrudniony.
Transport na południe przez cieśninę Bab al-Mandab jest praktycznie zamknięty dla saudyjskiej ropy. Huti ogłosili blokadę saudyjskich statków, dlatego ropa z Janbu musi być kierowana na północ, w stronę Egiptu, a do odbiorców w Azji docierać dłuższą i droższą trasą prowadzącą wokół Afryki.