Szefowa MEN Barbara Nowacka oceniła we wtorek, że 1 września w Polsce jest dniem wyjątkowym, także dlatego, że to też rocznica wybuchu II wojny światowej. Mówiąc o obecnych czasach, zaznaczyła, że agresja rosyjska jest zagrożeniem, ale szkoły uczą, jak reagować na te wyzwania.
We wtorek dla 4,8 mln uczniów i 715 tys. nauczycieli rozpoczyna się nowy rok szkolny 2026/2027. Ministra edukacji uczestniczyła w jego ogólnopolskiej inauguracji w Liceum Ogólnokształcącym im. S. Czarnieckiego w Człuchowie (woj. pomorskie).
Nowacka powiedziała, że „1 września w Polsce jest dniem wyjątkowym, bo to oczywiście początek roku szkolnego, ale przede wszystkim rocznica wybuchu wojny”. – I każdorazowo, gdy młodzież idzie do szkół, możemy z dumą i z ulgą powiedzieć: w tym roku idą do szkoły, w tym roku są bezpieczni – dodała.
Zaznaczyła, że przesłanie płynące z Westerplatte „powinno wybrzmieć w każdej szkole: nigdy więcej wojny, nigdy więcej samotności Polski, nigdy więcej braku siły i odporności”.
Nowacka nawiązała m.in. do zajęć prowadzonych w szkole – programu „Edukacja z wojskiem” realizowanego wraz z Ministerstwem Obrony Narodowej, zajęć z pierwszej pomocy czy „wzmocnionej, bardziej praktycznej edukacji dla bezpieczeństwa”.
– Szkoła to miejsce, gdzie młody człowiek, mam nadzieję, każdy będzie szczęśliwszy, każdy będzie dobrze nauczony, ale będzie też nauczony na wyzwania XXI wieku, wyzwania czasów trudnych – dodała. – Wojna za naszą granicą jest faktem i agresja ze strony rosyjskiej jest poważnym zagrożeniem, ale boją się tylko ci, którzy nie wiedzą jak reagować, a my w szkołach uczymy jak reagować – dodała.
Szefowa resortu podkreśliła, że szkoła to także miejsce walki z dezinformacją. Wskazała, że we wprowadzanej w szkołach podstawowych reformie programowej „Kompas Jutra” MEN także kładzie nacisk na „odporność cyfrową i edukację medialną”.
Zaznaczyła, że w szkołach od września zaczyna działać 12 tys. laboratoriów AI przy wsparciu finansowym z KPO. Wspomniała również szkoleniach dla nauczycieli z nowych technologii.
– W czasach dezinformacji walka o prawdę jest szczególnie istotna. (…) Szkoła ma przygotować do tego, by nowe technologie były wsparciem, nie zagrożeniem, byście to wy kierowali sztuczną inteligencją, a nie sztuczna inteligencja manipulowała waszym światem – mówiła Nowacka.
W jej ocenie, to że Polska jest 20. gospodarką świata, to zasługa determinacji przedsiębiorców, samorządów, ale przede wszystkim wysiłku nauczycieli i nauczycielek. To od nich, co podkreśliła minister, nowe pokolenia czerpią wiedzę i „odwagę do marzeń i ich realizacji”.
Nowacka w pierwszym dniu nowego roku szkolnego życzyła rodzicom uczniów, by widzieli, jak ich dzieci zdobywają nowe umiejętności, stają się mądrzejsi, silniejsi, pewniejsi siebie. Uczniom życzyła, by odłożyli telefony, rozmawiali ze sobą, byli dla siebie dobrzy i nie byli obojętni dla osób w kryzysie, nie byli obojętni wobec agresji. Od samorządowców minister oczekiwałaby inwestycji w szkoły, prowadzenia ich na wysokim poziomie, a mówiąc do nauczycieli zaznaczyła, że szkoły bez nich nie będzie.
– Wyzwania (..) są coraz większe, mam nadzieję, że uda nam się, z roku na rok, poprawiać waszą sytuacją, że wynagrodzenia nauczycielskie będą rosły, że będziecie się czuli godnie, a podatki będą dostosowane do tego, kto jest klasą średnią – powiedziała Nowacka.
W rozpoczęciu roku szkolnego w człuchowskim LO, oprócz Nowackiej, która jest ambasadorką szkoły, uczestniczyli parlamentarzyści, przedstawiciele władz regionalnych, lokalnych, kuratorium, służb mundurowych. Minister edukacji podczas uroczystości otrzymała monografię LO im. S. Czarnieckiego w Człuchowie wydaną w 2025 r. w 80. rocznicę powstania szkoły. Sama przekazała sprzęt do nauki przyrody. (PAP)
Czarnek: nowy rok szkolny z powodu zmian ideologicznych nie będzie łatwy
Uszczuplanie podstaw programowych, ograniczanie edukacji patriotycznej i lekcji religii oraz wprowadzenie edukacji zdrowotnej – to zmiany, które zdaniem kandydata PiS na przyszłego premiera Przemysława Czarnka sprawią, że rozpoczynający się rok szkolny „nie będzie łatwy”.
Czarnek uczestniczył we wtorek w inauguracji roku szkolnego w Zespole Szkół w Jaślanach w gminie Tuszów Narodowy (woj.podkarpackie). Zwracając się do uczniów, rodziców i nauczycieli, powiedział, że szkoły mierzą się z „kolejnymi zmianami ideologicznymi”.
– Przejawia się ona w edukacji zdrowotnej, na siłę wprowadzanej niezgodnie z konstytucją, w rugowaniu religii ze szkół, ale także w uszczuplaniu podstaw programowych, wyrzucaniu wielu elementów edukacji patriotycznej i odchodzeniu od wymagania – mówił Czarnek.
Były minister edukacji i nauki w rządzie PiS zaznaczył, że zdobywanie wiedzy wymaga od uczniów wysiłku. – Dokładnie wiemy, że nikogo nie da się nauczyć niczego bez wymagania od niego wiedzy. Dlatego trzeba raz jeszcze wsłuchać się w słowa: „Wymagajcie od siebie, nawet gdyby inni od was nie wymagali” – powiedział.
Czarnek uważa, że młodzież powinna być wychowywana w duchu odpowiedzialności i obowiązkowości. – Jeśli chcemy, żeby Rzeczpospolita za chwilę była piękna, to chowanie młodzieży musi być w duchu odpowiedzialności i obowiązkowości – powiedział.
Zwracając się do uczniów przyznał, że powrót do szkoły po wakacjach może być trudny. Przekonywał jednak, że w życiu jest zarówno czas na pracę, jak i odpoczynek.
– Piękny odpoczynek właśnie się skończył. Nie może trwać wiecznie. Zaczyna się czas właściwy na ciężką pracę, a później, za kilka miesięcy, będziemy mogli znów, zadowoleni z tego, co zrobiliśmy, udać się na kolejne wakacje – mówił.
Życzył uczniom zdobywania nie tylko wiedzy, ale również umiejętności wykorzystywania jej dla innych ludzi, lokalnej społeczności i kraju. – Przetrwamy ten rok i będzie lepiej – powiedział Czarnek kończąc wystąpienie.
Od 1 września 2026 r. – zgodnie z reformą programową „Reforma26. Kompas Jutra” – w przedszkolach i szkołach podstawowych wprowadzana będzie nowa podstawa programowa kształcenia ogólnego. Jak podaje MEN, porządkuje ona wymagania wobec uczniów, wzmacnia rolę nauczyciela w planowaniu procesu dydaktycznego oraz sprzyja bardziej angażującej i skutecznej edukacji.
Od rozpoczętego we wtorek roku szkolnego 2026/2027 edukacja zdrowotna będzie dla uczniów obowiązkowa, z wyjątkiem modułu o zdrowiu seksualnym. O udziale w nim decydować będą rodzice ucznia lub sam uczeń – jeżeli jest pełnoletni. PiS złożył wniosek do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie niekonstytucyjności przepisów, które wprowadzają ten przedmiot. (PAP)