Dostawy pocisków PAC-3 MSE do systemów Patriot będą na pewno opóźnione – poinformował Dowódca Operacyjny Rodzajów Sił Zbrojnych gen. dyw. pilot dr Ireneusz Nowak. Ponadto pojawić się też mogą opóźnienia w realizacji dostaw systemów HIMARS.

Szef DORSZ został zapytany w poniedziałek podczas panelu na Warsaw Security Forum, czy Polska spodziewa się opóźnień w realizacji kontraktów zbrojeniowych zawartych ze Stanami Zjednoczonymi ze względu na zaangażowanie tego kraju w innych teatrach na świecie.

Gen. Nowak powiedział, że obecnie wygląda na to, że Polska, podobnie jak państwa bałtyckie, będzie dotknięta opóźnieniami.

– Jest to bardzo widoczne, jeżeli chodzi o pociski PAC-3 MSE do systemów Patriot – będą one na pewno opóźnione – poinformował.

Dodał, że w tym momencie nie jest też pewny co do terminowej realizacji kontraktów na systemy HIMARS. Podkreślił, że obecna sytuacja na pewno wywrze na to wpływ, a ponadto pojawią się kolejne opóźnienia do zamówień już zaplanowanych i na które zostały zawarte już umowy.

Gen. Nowak podkreślił ponadto, że obecnie Polska używa „drogiego sprzętu” do zestrzeliwania „tanich dronów”, ponieważ w tym momencie nie ma innego wyjścia. – Musimy mieć, zbudować cały wachlarz możliwości, począwszy od tanich systemów antydronowych, kończąc na platformach bardzo drogich, z wyższej półki, będących w stanie operować w „środowisku antydostępowym” – podkreślił.

Zdaniem Dowódcy Operacyjnego, przemysł zbrojeniowy obecnie przewiduje zbyt długie okresy realizacji kontraktów na sprzęt. Zaznaczył, że „nie chodzi tylko o czas realizacji, ale także o opóźnienia zawartych umów”.

– Nie żyjemy w świecie pokoju – jesteśmy w fazie przejściowej, w której jesteśmy poniżej, na poziomie, a także powyżej poziomu zastosowania art. 5 Traktatu NATO, czyli w „zamglonym obszarze”. Biznes musi dostosować się i być bardziej responsywnym na nasze potrzeby – podkreślił gen. Nowak.

Dodał, że obowiązujące w czasie pokoju procedury wojskowe dotyczące nabywania sprzętu „szkodzą nam”. – Musimy przyspieszyć i zdecydowanie uprościć procedury dotyczące zakupu, certyfikowania i gotowości bojowej systemów bojowych – muszą one być sprawdzone, ale też efektywne – powiedział.

Systemy Patriot odgrywają kluczową rolę w powstającym polskim systemie obrony powietrznej w ramach programu Wisła. Wojsko Polskie ma otrzymać 8 baterii tego systemu, czyli łącznie 64 wyrzutnie, z czego pierwsze dwie baterie osiągnęły pełną gotowość operacyjną w grudniu ub. roku. Program Wisła stanowi równocześnie jeden z najdroższych projektów w nowoczesnej historii modernizacji polskiego wojska.

Podpisany przez MON  w 2018 r. kontrakt na dostawę pierwszych dwóch baterii systemów Patriot opiewał na 4,75 mld dolarów. Druga faza programu zakłada pozyskanie kolejnych 6 baterii – 48 wyrzutni. Podpisany przez poprzedniego szefa MON Mariusza Błaszczaka (PiS) kontrakt obejmował poza samymi wyrzutniami, 12 radarów GhostEye oraz pociski PAC-3 MSE, a cena umowy wynosiła 9,3 mld dolarów.

Obecnie najbardziej zaawansowane pociski do Patriotów – PAC-3 MSE – produkowane są przez amerykański koncern Lockheed Martin w liczbie kilkuset rocznie; firma zadeklarowała zwiększenie zdolności produkcyjnych do ok. 2000 w 2030 roku. To właśnie zapasy tych pocisków są dla wielu państw kluczowe do skutecznej obrony przed różnego typu zagrożeniami z powietrza.

Maksymalny zasięg systemu Patriot jest zależny od wersji wykorzystywanych rakiet. Największy zapewnia właśnie PAC-3 MSE – to 160 km przy maksymalnym pułapie 30 km.

Na całym świecie w służbie jest prawie 180 kompleksów Patriot. Używa ich lub złożyło na nie zamówienie 19 krajów, w tym Polska. Według danych „The New York Times” i innych źródeł, cena jednej takiej baterii to ok. 1 miliard dolarów.

W czerwcu szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz poinformował, że zamówionych zostało kilkaset pocisków PAC-2 GEM-T dla przeciwlotniczych i przeciwrakietowych zestawów średniego zasięgu Wisła. Według Agencji Uzbrojenia wartość zamówienia wynosi 988 mln USD netto.

Dostawy pocisków rozpocząć mają się w ciągu kilku najbliższych miesięcy a zakończyć w 2031 r. Pociski PAC-2 GEM-T – zaznaczyła AU – uzupełnią stan pocisków PAC-3 MSE, pozyskiwanych w ramach programu Wisła.

Pociski PAC-2 GEM-T (Guidance Enhanced Missile – Tactical), charakteryzujące się zasięgiem skutecznym przewyższającym 150 km, służą w większym stopniu do przechwytywania taktycznych pocisków balistycznych krótkiego zasięgu, a także rakiet manewrujących i samolotów. Natomiast PAC-3 MSE mają zasięg ok. 35 km i służą przede wszystkim strącaniu pocisków balistycznych krótkiego i średniego zasięgu.

Według dotychczasowych zapowiedzi kolejnych 6 baterii systemu Patriot trafi do Polski w latach 2027-2029.

Z kolei M142 HIMARS (High Mobility Artillery Rocket System) to wysokiej mobilności, wykorzystujący podwozie kołowe, amerykański system artylerii rakietowej dalekiego zasięgu.

Pierwsze wyrzutnie rakietowe HIMARS – 18 do jednostek bojowych i dwie do szkolenia – MON zamówiło w 2019 r. za 414 mln dol. Dostawa tego sprzętu zakończyła się jesienią 2024 r. Zestawy są zamontowane na amerykańskich ciężarówkach i posiadają system kierowania ogniem z USA.

W 2022 r. MON zwróciło się do USA o sprzedaż kolejnych 486 zestawów HIMARS. Umowa w tej sprawie zatwierdzona została w 2023 r. (PAP)

Polska przekazała Ukrainie kilka pocisków do systemów obrony powietrznej Patriot. 

Informację tę potwierdzili w lipcu 2026 roku przedstawiciele polskiego Ministerstwa Obrony Narodowej oraz wiceminister obrony narodowej, odtajniając dane dotyczące pakietów wsparcia militarnego. Przekazany zasób obejmował kilka rakiet (m.in. typu PAC-3 MSE) z zapasów, co wywołało debatę publiczną na temat stanu krajowych rezerw w obliczu opóźnień w dostawach zagranicznych. Przedstawiciele rządu argumentowali wówczas, że niszczenie rakiet przeciwnika nad terytorium Ukrainy leży również w interesie bezpieczeństwa Polski