Samorządowcy alarmują: Możliwe kolejne podwyżki dla mieszkańców za odbiór śmieci!

Popularne

Brak Rozszerzonej Odpowiedzialności Producentów (ROP) może oznaczać kolejne podwyżki dla mieszkańców za odbiór śmieci – ostrzega Unia Metropolii Polskich. Zwraca uwagę, że opłaty pobierane od producentów opakowań, nie wystarczają na pokrycie kosztów zagospodarowania odpadów, a te rosną.

Organizacja samorządowa przywołuje ekspertyzę przygotowaną przez naukowców AGH, SGH, WSB-NLU, a także przedstawicieli Krajowej Izby Gospodarki Odpadami, w której podkreślono, że Polska jest ostatnim krajem UE, które nie wdrożyło w pełni mechanizmów ROP zgodnie z unijnymi przepisami – dyrektywą odpadową, a także rozporządzeniem PPWR. Unijne prawo nakłada obowiązek finansowania przez wprowadzających produkty w opakowaniach późniejszej zbiórki, transportu i recyklingu odpadów opakowaniowych.

W ekspertyzie wskazano, że przygotowany przez resort klimatu i środowiska projekt (mający wdrożyć ROP) implementuje zasadę „zanieczyszczający płaci”. „Oznacza to odejście od dotychczasowego, ułomnego mechanizmu, w którym koszty zbiórki i zagospodarowania odpadów opakowaniowych (stanowiących objętościowo ponad 40–50 proc. strumienia odpadów komunalnych wg danych GUS) ponoszą solidarnie mieszkańcy w ramach opłat gminnych” – wskazano.

Unia Metropolii Polskich przywołuje dane Krajowej Izby Gospodarki Odpadami, zgodnie z którymi w latach 2017-2026 wzrost cen wywozu odpadów przekroczył 245 proc., a w tym czasie ceny usług i towarów wzrosły o 57,7 proc. Dodano, że w latach 2015-2025 o ponad 52 proc. wzrósł realny koszt obsługi 1 kg odpadu (0,43 zł do 0,65 zł).

„Wzrost kosztów systemu nie wynika wyłącznie z inflacji. Realne wydatki gmin (po korekcie o inflację) wzrosły w latach 2015-2025 aż o 106,3 proc. Wzrost wydatków niemal trzykrotnie przewyższył przyrost masy odpadów. Ilość odpadów komunalnych per capita wzrosła w tym czasie o 35,1 proc. (z 282,5 kg do 381,6 kg), podczas gdy wydatki realne wzrosły o ponad 106 proc.” – czytamy w prezentacji KIGO.

Zwraca się w niej też uwagę na gwałtowny wzrost cen za wywóz odpadów po styczniu 2025 r. Zgodnie z przytoczonymi danymi, wówczas wywóz odpadów podrożał o 6,7 proc. mdm, a w okresie styczeń 2025 – czerwiec 2026 ceny poszły w górę o kolejne 11,2 proc.

„Mieszkańcy widzą to w każdym rachunku. Koszty rosną szybciej niż inflacja, a my nie mamy innego narzędzia niż podwyżka opłaty. Tymczasem jedna trzecia kosztów systemu to opakowania, o których gminy nie decydują. ROP to najprostszy sposób, żeby ten rachunek trafił do właściwego adresata” – wskazał Piotr Kryszewski, dyrektor zarządzający ds. Zielonego Gdańska, reprezentujący Unię Metropolii Polskich, cytowany w informacji organizacji samorządowej.

Unia Metropolii Polskich wskazała, że zbiórka i zagospodarowanie odpadów opakowaniowych kosztowały w 2023 r. ok. 3,6 mld zł. Jak podkreślono, to ok. 31 proc. wszystkich wydatków gmin na odpady, a producenci przekazali na ten cel za pośrednictwem organizacji odzysku szacunkowo 676 mln zł, czyli „zaledwie 19 groszy z każdej złotówki”. „Resztę pokrywają mieszkańcy w ramach opłat za wywóz śmieci” – zaznaczono.

Organizacja samorządowa wskazała, że w przeliczeniu na jedną osobę wygląda to tak, iż gminy wydają na odpady średnio ok. 32 zł miesięcznie na mieszkańca. Szacunkowo ok. 10 zł z tej kwoty to koszt opakowań, a producenci dokładają do tego ok. 1,84 zł. ROP – jak podkreślono – ma to zmienić.

Unia Metropolii Polskich przekonuje, że wpływ ROP i związanych z tym opłat na konsumenta będzie niewielki i wyniesie od 0,8 gr w przypadku napoju w puszce półlitrowej do ok. 5 gr w przypadku mleka czy soku w kartonie. Dla porównania przywołano opłatę cukrową, która – jak wskzano – wynosi co najmniej 50 groszy za litr napoju.

ROP na podstawie unijnego rozporządzenia ws. opakowań i odpadów opakowaniowych wprowadza mechanizm tzw. ekomodulacji. Różnicuje on wysokość opłat za wprowadzane na rynek opakowania w zależności od ich wpływu na środowisko. Przykładowo, im opakowanie będzie łatwiejsze w recyklingu, tym opłata będzie niższa.

ROP miałby zostać wdrożony poprzez projektowaną ustawę o opakowaniach i odpadach opakowaniowych. Regulacja zakłada m.in., że producenci będą wnosić opłatę opakowaniową do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW), który jako publiczna organizacja będzie przekazywała te środki m.in. gminom na pokrycie kosztów selektywnego zbierania i transportu odpadów. Pomysł ten krytykowany jest przez część branży, która wskazuje na centralizację systemu.

Prace nad pełnym wdrożeniem ROP do polskiego systemu prawnego rozpoczęły się kilka lat temu, jeszcze za rządów poprzedników obecnej koalicji. Prace jednak przerwano. Rozpoczęły się one na nowo za obecnego rządu. (PAP)

mick/ drag/

Podobne

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj

Ostatnio dodane