Samorząd województwa wielkopolskiego zwróci się do dyrektora Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie o szczegółowe wyjaśnienie procesu przygotowania wystawy dotyczącej średniowiecza. Gnieźnieńska kuria wyraziła wcześniej zaniepokojenie sposobem wykorzystania na ekspozycji obrazów religijnych.

We wtorek archidiecezja gnieźnieńska wydała oświadczenie, w którym wyraziła „głębokie zaniepokojenie sposobem wykorzystania wizerunków oraz obrazów chrześcijańskich” na wystawie zorganizowanej w Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie. Część ekspozycji stanowiły średniowieczne grafiki religijne opisane w konwencji internetowych memów. Był tam m.in. obraz przedstawiający zakrwawionego Chrystusa w koronie cierniowej podpisany – „Kiedy próbujesz wykąpać kota”. Także we wtorek, muzeum poinformowało, że po krytyce odbiorców zdecydowano o usunięciu z ekspozycji memów wzbudzających najwięcej kontrowersji.

Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie jest instytucją kultury samorządu regionu. W środę rzeczniczka prasowa Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego Anna Parzyńska–Paschke przekazała PAP, że samorząd województwa traktuje sygnały dotyczące kontrowersji wokół gnieźnieńskiej wystawy „z należytą powagą”.

„Zwrócimy się do dyrektora Muzeum o przedstawienie szczegółowych wyjaśnień dotyczących procesu przygotowania wystawy, jej założeń programowych oraz sposobu reagowania na pojawiające się głosy krytyczne. Po zapoznaniu się z tymi informacjami możliwe będzie podjęcie dalszych decyzji, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa” – wskazała rzeczniczka.

Podkreśliła jednocześnie, że zgodnie z przepisami to dyrektor instytucji kultury odpowiada za prezentowane w niej treści i program merytoryczny. „Organizator nie posiada kompetencji do cenzurowania ani ingerowania w treść wystaw, o ile mieszczą się one w zatwierdzonym programie działania instytucji” – zaznaczyła Parzyńska-Paschke.

Dodała, że przedstawiony samorządowi regionu merytoryczny plan na 2026 r. „zawierał jedynie ogólne informacje dotyczące wystawy czasowej, poświęconej obecności średniowiecza w kulturze”. Wskazano przy tym, że ekspozycja będzie opowiadać o „percepcji najwcześniejszych dziejów naszej państwowości oraz okresu wczesnego średniowiecza w ogóle w kulturze współczesnej, ze szczególnym uwzględnieniem popkultury”.

Rzeczniczka zaznaczyła, że na obecnym etapie samorząd nie podejmuje żadnych, w tym także personalnych, decyzji w tej sprawie, a ewentualne działania będą zależały od wyników analizy przekazanych wyjaśnień oraz obowiązujących procedur.

„Samorząd województwa wielkopolskiego stoi na stanowisku, że instytucje kultury powinny pozostawać przestrzenią dialogu i refleksji, a także wolności twórczej, przy jednoczesnym poszanowaniu porządku prawnego oraz uczuć religijnych i wrażliwości społecznej i odbiorców” – zaznaczyła rzeczniczka UMWW.

Pod koniec stycznia w Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie otwarto czasową wystawę „Re: średniowiecze. 1000 lat, 1000 wersji”. Według opisu, ukazuje ona m.in. różnorodność średniowiecza oraz pokazuje, że epoka ta przetwarzana jest we współczesnej kulturze popularnej. Cześć wystawy to ekspozycja złożona z średniowiecznych grafik o charakterze religijnym, które podpisano w stylu nawiązującym do humorystycznych memów internetowych.

We wtorek gnieźnieńska kuria metropolitalna wydała oświadczenie, w którym wyraziła „głębokie zaniepokojenie sposobem wykorzystania wizerunków oraz obrazów chrześcijańskich” prezentowanych na wystawie muzeum. W oświadczeniu kuria zaznaczyła, że duchowni szanują wolność twórczości artystycznej oraz autonomię instytucji kultury. „Jednocześnie przypominamy, że wolność wyrazu wiąże się z odpowiedzialnością za słowo i obraz, a także z wrażliwością na to, co dla innych stanowi rzeczywistość świętą i szczególnie doniosłą” – podkreślono.

Także we wtorek Muzeum Początków Państwa Polskiego podało, że autorzy wystawy nie chcieli nikogo obrażać, jednocześnie po krytyce odbiorców zdecydowano o usunięciu z ekspozycji memów wzbudzających najwięcej kontrowersji. W oświadczeniu muzeum wskazano również, iż obecnie średniowieczna ikonografia jest często traktowana w kulturze masowej jako memy, co ma ilustrować część wystawy. Zaznaczono, że „specyficzny sposób przedstawiania postaci, odbierany dziś wręcz jako karykaturalny, współgra z humorem internetowym”.

(PAP)

szk/ mark/