Problem polega na tym, żeby konfliktu nie eskalować; ktoś w tej sprawie musi być mądrzejszy – ocenił marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty, pytany o sprawę Orderu Orła Białego prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego. Dodał, że rozmawiał z przedstawicielami Ukrainy, by „jeszcze raz przemyśleli sprawę”.

Czarzasty został zapytany podczas wtorkowej konferencji prasowej o sprawę ew. odebrania Zełenskiemu Orderu Orła Białego po tym, jak podjął on decyzję o nadaniu jednej z ukraińskich jednostek wojskowych imienia bohaterów UPA. Z propozycją odebrania Zełenskiemu Orderu wystąpił prezydent Karol Nawrocki. Po poniedziałkowym posiedzeniu Kapituły Orderu, rzecznik prezydenta Rafał Leśkiewicz poinformował, że przedstawiła ona opinię prezydentowi, który podejmie decyzję w odpowiednim czasie.

W ocenie Czarzastego, „problem polega na tym, żeby tego konfliktu nie eskalować”. – Ktoś w tej sprawie – nie urażając nikogo – musi być mądrzejszy. Jeżeli jest tak, że w tej chwili decyzja jest po stronie polskiej, to radziłbym naprawdę 10 razy się zastanowić, zanim podejmiemy decyzję w sprawach dot. Ukrainy, dlatego że te decyzje mogą spowodować kolejne decyzje po stronie ukraińskiej; np. wszyscy oddadzą ordery, potem będzie to samo po stronie polskiej, a tymczasem jest wojna – mówił marszałek Sejmu.

Jednocześnie, jak zaznaczył, uznał decyzję Zełenskiego za złą i ocenił, że nie powinna ona mieć miejsca. – W tej sprawie miałem spotkanie z szefem kancelarii pana prezydenta Zełenskiego (Kyryło Budanowem, który w ub. tygodniu odwiedził Polskę – PAP), jak i rozmawiałem w piątek z szefem parlamentu Ukrainy (Rusłanem Stefanczukiem – PAP), prosząc, aby jeszcze raz bardzo mocno przemyśleli sprawę i byli w tej sprawie po prostu mądrzejsi – dodał Czarzasty,

– W związku z tym apeluję o rozsądek do wszystkich stron; zarówno do prezydenta Karola Nawrockiego, jak i prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego – powiedział Czarzasty. Przypomniał, że ze dwa tygodnie w Gdańsku ma odbyć się kolejna edycja konferencji poświęconej odbudowie Ukrainy, w której weźmie udział kilka tysięcy firm z UE i Ukrainy.

Dopytywany o działania Kapituły Orderu Orła Białego, Czarzasty stwierdził, że „odpowiedzialność w tej chwili jest po stronie prezydenta”. – Prezydent musi podjąć decyzję. Za każdą decyzję prezydent albo zostanie pochwalony, albo zostanie rozliczony – stwierdził marszałek Sejmu.

Polska i Ukraina od lat różnią się w ocenie działalności OUN i UPA. Dla polskiej strony wydarzenia na Wołyniu w latach 40. XX w. były zbrodnią ludobójstwa, dla Ukraińców był to efekt symetrycznego konfliktu zbrojnego, za który w równym stopniu odpowiedzialne były obie strony. Dodatkowo Ukraińcy postrzegają OUN i UPA przeważnie jako organizacje antysowieckie – ze względu na ich powojenny ruch oporu wobec ZSRR).

Nadanie Samodzielnemu Centrum Operacji Specjalnych „Północ” Sił Operacji Specjalnych Sił Zbrojnych Ukrainy imienia „Bohaterów UPA” wywołała falę krytyki w Polsce.

Prezydent Nawrocki, wyrażając oburzenie decyzją prezydenta Ukrainy, zaproponował wówczas, by jednym z punktów zwołanego na 8 czerwca posiedzenia Kapituły było odebranie Zełenskiemu Orderu Orła Białego. Nawrocki stwierdził wtedy m.in., że „gloryfikowanie UPA jest rzeczą, która dostarczyła rosyjskiej propagandzie wiele tlenu do dezinformacji”.

W związku z napiętą sytuacją w piątek i sobotę był w Warszawie szef kancelarii prezydenta Ukrainy Budanow, który rozmawiał z m.in. Czarzastym, a także wicepremierem, szefem MON Władysławem Kosiniakiem-Kamyszem, prezydenckim ministrem Marcinem Przydaczem, szefem BBN Bartoszem Grodeckim oraz wiceszefem MSZ Marcinem Bosackim. (PAP)

mml/ andr/ mro/