Materiał partnerski AquaVerde
Według najnowszych szacunków Agencji Ochrony Środowiska (EPA) w Stanach Zjednoczonych wciąż działa ok. 4 mln ołowianych przyłączy wodociągowych. Federalne przepisy nakazują ich wymianę w ciągu 10 lat od 2027 roku, ale w wielu miastach tempo prac pozwala myśleć raczej o połowie stulecia. Najtrudniejsza sytuacja jest w miejscach, gdzie mieszka wielu Polaków: w Chicago, Nowym Jorku i New Jersey.
Miliony rur o nieznanym składzie
Przyłącze wodociągowe to rura łącząca uliczną magistralę z budynkiem. Przez dziesięciolecia w wielu miastach standardem był ołów — metal szkodliwy dla układu nerwowego, szczególnie groźny dla dzieci i kobiet w ciąży. Z zestawienia spisów przygotowanych przez wodociągi wynika, że w całym kraju zgłoszono prawie 2 mln przyłączy ołowianych, blisko milion ocynkowanych wymagających wymiany i aż 23,5 mln przyłączy, których materiału wciąż nie ustalono. EPA ocenia, że łącznie ołowianych przyłączy jest ok. 4 mln.
Przepisy EPA z października 2024 roku (Lead and Copper Rule Improvements) zobowiązują wodociągi do wymiany ołowianych przyłączy w ciągu 10 lat od 2027 roku i obniżają dopuszczalny próg ołowiu w wodzie z 15 do 10 ppb. Branża wodociągowa zaskarżyła przepisy do sądu, ale EPA zapowiedziała ich obronę.
Chicago: najwięcej ołowiu w kraju
Chicago ma więcej ołowianych przyłączy niż jakiekolwiek inne miasto w USA — ok. 412 tys., czyli ok. 84 proc. wszystkich. Od 2021 roku wymieniono ich niespełna 4 proc. Przy średnim koszcie ok. 31 tys. dolarów za przyłącze pełna wymiana może kosztować do 14 mld dolarów, a miasto może skorzystać z wydłużonego federalnego terminu — do ok. 2047 roku. Według badania opublikowanego w „JAMA Pediatrics” ok. 68 proc. dzieci poniżej 6. roku życia w Chicago mieszka w domach, w których w wodzie z kranu wykryto ołów.
Nowy Jork i New Jersey
W Nowym Jorku jest ok. 121 tys. ołowianych lub ocynkowanych przyłączy, a problem może dotyczyć nawet co szóstego mieszkańca. Wśród dzielnic z najwyższym odsetkiem ołowianych rur są Ridgewood i Greenpoint. Pękają też stare magistrale — w roku budżetowym 2025 odnotowano ich 552 awarie. New Jersey, z ponad 350 tys. ołowianych przyłączy, zobowiązało się ustawą wymienić wszystkie do ok. 2031 roku; pamięć o kryzysie w Newark z 2019 roku wciąż jest tam żywa.
Floryda: stare rury i nakazy gotowania wody
Na Florydzie ołowianych przyłączy jest mniej, ale większość rurociągów ma ponad 40 lat, a luka w finansowaniu ich modernizacji przekracza 30 mld dolarów. Awarie magistral regularnie kończą się nakazami gotowania wody — we wrześniu 2026 roku całe Fort Meade żyło z takim nakazem przez 11 dni. Południowej Florydzie zagraża też słona woda wdzierająca się do warstwy wodonośnej Biscayne, z której pochodzi 98 proc. wody pitnej w regionie.
Pieniądze są, tempo — niekoniecznie
W maju 2026 roku EPA rozdzieliła między stany 2,9 mld dolarów na wymianę ołowianych rur; najwięcej, niemal 300 mln dolarów, otrzymało Illinois. Jednocześnie dziennikarze w Chicago i audytorzy w stanie Nowy Jork wskazywali, że część wcześniej przyznanych środków pozostawała niewykorzystana.
Jak się chronić
- Sprawdź swój adres w spisie przyłączy lokalnego wodociągu — większość dużych miast udostępnia wyszukiwarki online.
- Zbadaj wodę. Chicago i Nowy Jork oferują bezpłatne zestawy do badania na ołów (tel. 311). W innych miejscach warto zlecić badanie w certyfikowanym laboratorium.
- Spuszczaj wodę, jeśli stała w rurach przez noc, a do picia i gotowania używaj wyłącznie zimnej. Gotowanie nie usuwa ołowiu.
- Wybierz filtr z certyfikatem NSF/ANSI 53 na redukcję ołowiu i pamiętaj o wymianie wkładów.
Materiał partnerski
AquaVerde — czysta woda w Twoim domu
AquaVerde oferuje domowe systemy uzdatniania wody — filtry podzlewowe, systemy odwróconej osmozy, filtrację całego domu i zmiękczanie wody — z wysyłką na terenie całych Stanów Zjednoczonych. Specjaliści AquaVerde pomogą zinterpretować wyniki badania wody i dobrać rozwiązanie do Twojego domu.
Bezpłatna konsultacja (także po polsku): (877) 978-7392 lub aquaverdewater.com
Źródła: US EPA, Environmental Policy Innovation Center, WBEZ/Chicago Sun-Times, Inside Climate News/Grist, JAMA Pediatrics, NYC DEP, NY League of Conservation Voters, Mayor’s Management Report 2026, US EPA Region 2, ASCE Florida Report Card 2025, Tampa Bay 28, USGS.
