Uzasadniony awans czy pokaz siły? Eksperci podzieleni ws. powołania Domańskiego na stanowisko wicepremiera

Popularne

Politolodzy Wawrzyniec Konarski i Anna Materska-Sosnowska uważają, że powołanie Andrzeja Domańskiego na wicepremiera jest uzasadnione, bo zarządza newralgicznym resortem. Nie zgadza się z tym prof. Jacek Zaleśny – decyzję premiera ocenia jako pokaz siły. Jego zdaniem zablokowanie awansu przez prezydenta jest mało realne.

Premier Donald Tusk poinformował we wtorek podczas debaty w Sejmie nad odwołaniem ministra finansów i gospodarki Andrzeja Domańskiego, że podpisał wniosek do prezydenta Nawrockiego ws. nominacji szefa MF na wicepremiera. Szef rządu mówił wówczas, że „jest bardzo dumny z pracy ministra finansów” oraz że Domański jest „naprawdę wybitnym ministrem, bo udaje mu się, balansując na pewnych ryzykach, utrzymywać w ramach bezpieczeństwa państwo polskie i stan finansów, i równocześnie wydawać dużo pieniędzy tam, gdzie to jest potrzebne – dla ludzi, dla najbardziej potrzebujących i na bezpieczeństwo Polski”. Zgodnie z konstytucją prezydent na wniosek premiera powołuje członków rządu.

PAP zapytała ekspertów o tę decyzję premiera Tuska. Zdaniem politolożki dr Anny Materskiej-Sosnowskiej z Uniwersytetu Warszawskiego nominacja Domańskiego na wicepremiera to próba wzmocnienia wymiaru gospodarczego polityki rządu, a także bezpieczeństwa ekonomiczno-gospodarczego państwa.

Poproszona o ocenę pracy Domańskiego jako ministra finansów stwierdziła, że w jej przekonaniu „jak na ciężką sytuację budżetową, jaką mamy, stara się na tyle, ile jest to możliwe, pilnować budżetu”. – Pytanie, czy stara się również politycznie „popuszczać” tam, gdzie powinien. Mam wrażenie, że jest bardziej politykiem pilnującym tego – oceniła w rozmowie z PAP Materska-Sosnowska.

Pytana, czy możliwe jest, że prezydent Nawrocki odmówi mianowania Domańskiego na wicepremiera, zaznaczyła, że należy – w tym kontekście – zadać sobie pytanie, czy skupiamy się na aspekcie prawnym tego zagadnienia, czy też na dotychczasowym postępowaniu prezydenta.

– Litera prawa i duch prawa swoje, a prezydent już wielokrotnie pokazał, że nie jest osobą, która przestrzega tego prawa, tylko wręcz próbuje je naginać, czy w jakiś sposób reinterpretować. Jestem więc w stanie sobie wyobrazić, że w swoim takim sporze politycznym będzie chciał tej nominacji nie dokonać – powiedziała ekspertka.

Zaznaczyła, że nominacja dla Domańskiego nie jest „testowaniem” prezydenta Nawrockiego, a raczej „próbą realizacji własnych planów i pokazywaniem, jaki mamy system”. – To, czego proponuje dokonać prezydent, to bez zmiany przepisów Konstytucji usiłuje zmienić system polityczny w Polsce. Premier ma wszystkie narzędzia, w tej przynajmniej kwestii, żeby mu się przeciwstawiać – powiedziała Materska-Sosnowska.

Z kolei profesor i rektor Akademii Finansów i Biznesu Vistula dr hab. Wawrzyniec Konarski mówi PAP, że chociaż ma krytyczny stosunek do niektórych decyzji personalnych Donalda Tuska, tak „w przypadku ministra Domańskiego jego opinia jest zbieżna z opinią premiera”. Podkreślił, że obecny minister finansów zarządza newralgicznym obszarem działalności rządu i państwa, czyli finansami publicznymi, co wymaga od niego „olbrzymiej odporności psychicznej”.

– To, co zrobił teraz premier Tusk, pokazuje, że potrafi on być, chociaż nie zawsze mu się to udaje, ekspertem w doborze ekspertów. Z pewnością taką osobą jest minister Domański – ocenił politolog. Dodał, że premierowi potrzebni są ludzie, którzy „umieją odnaleźć się w tej trudnej sytuacji, w której notowania rządu są złe”.

Konarski zauważył, że Andrzej Domański jest osobą odporną na krytykę oraz typem polityka introwertycznego o stoickim podejściu do spraw.

– Domański raczej nie stara się zakrzyczeć swoich krytyków, tylko w sposób spokojny odpowiada na takie czy inne zarzuty, co może jeszcze bardziej irytować tych, którzy są zapalczywymi krytykami – zaznaczył. Stwierdził ponadto, że krytyka Domańskiego ze strony Pałacu Prezydenckiego czy opozycji jest potwierdzeniem fachowości ministra.

Ponadto zdaniem eksperta decyzja premiera o nominacji Domańskiego na wicepremiera jest pewną przeciwwagą wobec działalności tych ministrów, którzy mają problem ze sprawnym wykonywaniem swoich zadań. – Takim przykładem jest Marcin Kierwiński, który jest odbierany negatywnie przez wielu polityków opozycyjnych, a także dużą część opinii publicznej – zauważył Konarski.

Konarski pytany, czy wyobraża sobie sytuację, w której Karol Nawrocki odmawia powołania ministra finansów na wicepremiera, powiedział, że „absolutnie może sobie to wyobrazić”. – Prezydent Nawrocki jest osobą, która bezustannie działa w takim kierunku, żeby przedłużyć swoje pięć minut w polityce – stwierdził, argumentując, że Karol Nawrocki jest typem polityka cezarystycznego, który „apeluje i odwołuje się do społeczeństwa” oraz dąży do uzyskania pozycji „męża opatrznościowego” polskiej prawicy.

PAP zapytała o opinię ws. mianowania Domańskiego na wicepremiera także konstytucjonalistę, a także członka powołanej w maju Rady Nowej Konstytucji przy Prezydencie RP – profesora nauk prawnych Jacka Zaleśnego.

Jego zdaniem zapowiedź Tuska jest przede wszystkim „demonstracją politycznej siły”. Jacek Zaleśny podkreślił, że premier zdecydował się na mianowanie ministra finansów na wicepremiera pomimo to, że – jak ocenił – „stan polskich finansów publicznych jest najgorszy od dziesięcioleci”, a „zadłużenie w Polsce postępuje w tempie jednym z najwyższych w Europie”.

– To jest pokazanie siły politycznej, że w momencie, kiedy formacje opozycyjne przedstawiają wniosek o wotum nieufności dla ministra finansów, premier w kontrze do wystąpienia deputowanych właśnie występuje o awans dla swojego współpracownika – powiedział PAP konstytucjonalista.

Pytany o to, czy możliwy jest scenariusz, w którym prezydent Karol Nawrocki odmawia mianowania Domańskiego na wicepremiera, prof. Zaleśny zaznaczył, że „procedura dokonywania zmian w składzie Rady Ministrów jest procedurą konstytucyjnie opisaną” i jest ona kluczowym elementem polskiego systemu rządów, czyli systemu parlamentarno-gabinetowego.

– Cała konstrukcja polityczna relacji wewnątrzparlamentarnych, wewnątrzrządowych, opiera się na zasadzie, że skład polityczny Rady Ministrów jest emanacją większości politycznej Sejmu. W związku z czym, to prezes Rady Ministrów decyduje o tym, kto personalnie wchodzi w skład Rady Ministrów – powiedział.

Prof. Zaleśny dodał, że w polskiej „konstelacji systemu rządów prezydent nie pełni funkcji politycznie decyzyjnej, czyli skład osobowy Rady Ministrów nie jest zależny w systemie rządów polskich od woli prezydenta”.

Dopytywany, czy w takim razie prezydent nie może odmówić nominacji kandydata szefa rządu na wicepremiera, konstytucjonalista odpowiedział: – Tak, jeżeli tylko kandydat spełnia warunki formalne, to jest to wybór Prezesa Rady Ministrów, kogo widzi w swoim rządzie – podkreślił prof. Zaleśny. – Summa summarum, skoro taka jest wola premiera,  w systemie parlamentarno-gabinetowym to premier kształtuje swój gabinet – dodał.

Zaznaczył jednak, że od czasu uchwalenia polskiej konstytucji w 1997 r., od prezydentury Aleksandra Kwaśniewskiego zaczynając, istnieje praktyka oceny przedkładanych propozycji osobowych przez prezydentów, ale ostateczną decyzję podejmuje premier.

Na pytanie, czy zamiarem prezydenta może być utrudnianie nominacji Domańskiego, prof. Zaleśny ocenił, że nie sądzi, aby tak było. – Prezydent, tak jak każdy inny organ władzy publicznej, działa na podstawie art. 7 Konstytucji RP, czyli na podstawie i w granicach prawa. Nie widzę powodów, aby w tym zakresie prezydent miał działać inaczej niż tego wymagają przepisy – podkreślił.

Rzecznik prezydenta Rafał Leśkiewicz był pytany w czwartek rano w TVN24, czy wniosek premiera o powierzenie Domańskiemu stanowiska wicepremiera może skończyć się inaczej niż odebraniem od ministra finansów przysięgi przez prezydenta. – Na razie ten wniosek wpłynął do Kancelarii Prezydenta. Premiera i ministra finansów, „świętej krowy” rządu Donalda Tuska nie ma, są panowie w tej chwili w Indiach, więc spokojnie, poczekajmy – stwierdził Leśkiewicz.

Dopytywany, co Karol Nawrocki zrobi z tym wnioskiem, powiedział, że „pan prezydent nie ulega żadnej presji, mamy chwilę czasu”. – Będzie decyzja pana prezydenta, poinformujemy – podkreślił rzecznik prezydenta.

Na pytanie, czy prezydent daje sobie prawo do rozstrzygania personalnych decyzji premiera Tuska dot. składu rządu, Leśkiewicz zaznaczył, że „prezydent daje sobie prawo do tego, by oceniać ministrów rządu Donalda Tuska i ministra Domańskiego”.

Prezydent Karol Nawrocki ocenił w środę w Kuleszach Kościelnych (Podlaskie), że jedną z ważniejszych obecnie spraw jest dziura w finansach publicznych, bo deficyt jest niepokojący niezależnie od kolejnych rządów w przyszłości. Dodał, że ten kryzys odczuwalny jest zwłaszcza w samorządach, na które „nakładane są kolejne zadania, a nie idą za tym środki finansowe”.

– Problem (deficytu – PAP), który trzeba rozwiązać – bynajmniej nie awansem na stanowisko wicepremiera człowieka, który za to odpowiada. To rzecz, którą trzeba naprawić jak najszybciej, bo nasz dom cierpi i będzie cierpiał – zauważył prezydent.

Premier Tusk w środę rano na briefingu przed wylotem do Indii poprosił, aby „nie pytać go, jak się zachowa prezydent Nawrocki” w sprawie nominacji Domańskiego na wicepremiera. Dodał, że chciałby móc powiedzieć „z czystym sumieniem i bez chwili wahania”, że nie sądzi, by prezydent „jawnie chciał łamać konstytucję”.

– Znamy przepisy konstytucji i kto, za co odpowiada w państwie polskim. Jeśli miałby się zdecydować na złamanie konstytucji w tej kwestii, no to musiałbym powiedzieć, że ten scenariusz byłby bardzo dla Polski ryzykowany, niepotrzebnie ryzykowny – podkreślił Tusk.

Iwo Prusiński (PAP)

Podobne

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj

Ostatnio dodane