Dostęp do danych znajdujących się w Krajowym Systemie e-Faktur ma mieć nie tylko skarbówka. Szczegóły transakcji poznają m.in. prokuratorzy, sądy, UOKiK, ale też… Państwowa Inspekcja Roślin i Nasiennictwa – pisze poniedziałkowy „Dziennik Gazeta Prawna”.

Wraz z wystawianymi w systemie fakturami, fiskus poznaje w czasie rzeczywistym wszystkie najważniejsze dane o zrealizowanej transakcji. Przepisy ordynacji podatkowej pozwalają skarbówce dzielić się tymi informacjami z wieloma organami państwa. Samych sądów powszechnych jest kilkaset, a w wymiarze sprawiedliwości pracuje prawie 6 tys. prokuratorów. Wszyscy oni mogą poznać informacje o transakcjach przedsiębiorców, jeśli zgodzi się na to fiskus – czytamy w „DGP”.

Tymczasem jak zwracają uwagę eksperci, brakuje procedur kontroli skutków udostępnienia danych z KSeF innym organom państwowym. – Nie ma realnego nadzoru nad dalszym wykorzystaniem danych ani mechanizmów informowania podatnika o ich udostępnieniu. Kwestie te będą więc kształtowane praktyką działania organów państwa, a nie jednoznacznymi normami prawa. To zaś może być polem do nadużyć – uważa Małgorzata Samborska, doradca podatkowy i partner w Grant Thornton.

Jak podaje „DGP” w przepisach ordynacji nie ma procedur, które przewidywałyby nadzorowanie skutków udostępnienia danych innym organom państwowym. Brak jest też zasad dokumentowania i kontroli takich operacji.

Jak czytamy w „DGP” – KSeF to odstępstwo od zasad fakturowania obowiązujących w UE. Polska, wnioskując o przyznanie takiego odstępstwa, powoływała się przede wszystkim na konieczność walki z oszustwami VAT. W przyznanej decyzji nie było mowy o masowym udostępnianiu danych innym organom państwa.

Konstytucja RP w art. 51 wprost uzależnia gromadzenie danych od zachowania proporcjonalności. Podobne zastrzeżenie jest w Karcie Praw Podstawowych. Także TSUE wielokrotnie wskazywał, że dostęp do rejestrów z wrażliwymi informacjami musi być zróżnicowany, ograniczony i kontrolowany. Otwieranie danych z KSeF dla bardzo szerokiego kręgu podmiotów bez precyzyjnych kryteriów ich udostępniania i wykorzystywania rodzi więc pytania o legalność systemu – informuje „DGP”. (PAP)

Szef KAS: Spotkaliśmy się z dużą falą dezinformacji na temat KSeF (wywiad)

Spotkaliśmy się z dużą falą dezinformacji na temat KSeF – powiedział PAP wiceminister finansów i szef KAS Marcin Łoboda. Podkreślił, że w tym roku za błędy w korzystaniu z KSeF przedsiębiorcy nie będą karani.

PAP: Od 1 kwietnia do Krajowego Systemu e-Faktur będą musiały przystąpić mniejsze firmy, czyli takie których obroty w 2024 r. były mniejsze niż 400 mln zł. To oznacza, że w KSeF, który służy do wystawiania, przesyłania i przechowywania faktur, znajdą się już prawie wszystkie firmy, poza najmniejszymi. Czy spodziewa się pan kolejnej fali protestów i krytyki ze strony przedsiębiorców i organizacji przedsiębiorców? Czy Ministerstwo Finansów przygotowało jakąś kampanię, która będzie odpowiedzią na tę krytykę?

Wiceminister finansów, Szef Krajowej Administracji Skarbowej Marcin Łoboda: Sprzeciwy i krytyka są naturalne przy tego typu wdrożeniach i jesteśmy ich świadomi. Jeśli jednak spojrzymy na to ze spokojem to rozróżnimy psychologiczne mechanizmy niechęci przed zmianami, konstruktywną krytykę oraz hejt. W pierwszym przypadku staramy się cały czas zachęcać do zapoznania się z systemem. Czekanie na ostatnią chwilę to często kwestia psychologiczna – gdy nie musimy, to nie korzystamy. Może to też wynikać z lęku przed błędami, dlatego od dawna staramy się edukować, wychodzić do przedsiębiorców i zachęcać do próbowania. Cały czas też podkreślamy, że za 2026 r. nie będzie kar za błędy w korzystaniu z KSeF.

Drugi aspekt to konstruktywna krytyka. Pilnie wsłuchujemy się w opinie z rynku i analizujemy pojawiające się propozycje. Efektem tego są pierwsze zmiany w naszej Aplikacji Podatnika KSeF 2.0, które będą widoczne już w kwietniu. Podkreślę to z całą mocą, jesteśmy otwarci na wszelkie sugestie i tam gdzie będzie możliwość, z pewnością rozważymy zmiany, które ułatwią korzystanie z systemu.

A o hejcie nie ma sensu mówić. Niestety spotkaliśmy się z dużą falą dezinformacji na temat KSeF. Apeluję więc do wszystkich użytkowników, żeby informacje na temat systemu czerpać jedynie z oficjalnych stron Ministerstwa Finansów i Krajowej Administracji Skarbowej.

PAP: Jak wygląda edukacja przedsiębiorców, którzy będą musieli wstąpić do KSeF? Czy MF posiada dane, ile z mniejszych firm wzięło udział w szkoleniach organizowanych przez resort? Jakie są najczęściej zadawane przez mniejszych przedsiębiorców pytania i czego się najbardziej obawiają?

M.Ł.: Od lipca zeszłego roku prowadzimy nieprzerwanie działania, które mają na celu edukować i wspierać wszystkie grupy użytkowników KSeF. Nasi eksperci szkolą, uczestniczą w konferencjach i spotkaniach, a na co dzień są dostępni w urzędach skarbowych. W urzędach i izbach cały czas trwają „Środy z KSeF”, a dodatkowo uruchomiliśmy cykl „KSeF – szkolenia dla branży”.

Nagrania z tych wydarzeń są cały czas dostępne na naszych stronach. Oprócz szkoleń i wizyt w urzędzie zachęcamy też do korzystania z całodobowej infolinii KAS dotyczącej KSeF, a także do odwiedzania strony www.ksef.podatki.gov.pl. Zebraliśmy tam wszystkie najważniejsze informacje, a sama strona jest zaprojektowana bardzo intuicyjnie. Jeśli ktoś prowadzi np. jednoosobową działalność gospodarczą, to od razu widzi, gdzie znajdzie informacje, których potrzebuje, ponieważ są na niej specjalne kafelki podzielone na różne typy podmiotów.

PAP: Mówił pan w Sejmie, że w samym KSeF nie było awarii ani błędów. Jednocześnie wiemy, że przedsiębiorcy mieli problem z logowaniem się do systemu za pośrednictwem Profilu Zaufanego. Czy systemy rządowe wchodzące w skład Węzła Krajowego zostały przygotowane na zwiększone obciążenie od 1 kwietnia, gdy do KSeF wejdą mniejsze firmy, które w sposób naturalny będą wykorzystywały częściej Profil Zaufany, a w mniejszym stopniu będą używać certyfikatów i tokenów?

M.Ł.: Tak, w pierwszych dniach działania systemu miało miejsce czasowe utrudnienie w uwierzytelnianiu do systemu jedną z metod – Profilem Zaufanym. Ten problem został rozwiązany dzięki przyspieszonej integracji KSeF z tzw. Węzłem Krajowym. Dzięki temu osoby korzystające z systemu mają większą swobodę wyboru i mogą teraz logować się do niego tak jak do wielu innych usług publicznych, np. przez aplikację mObywatel, mojeID – bankowość elektroniczną, e-dowód albo Profil Zaufany. Najważniejszą informacją tutaj jednak jest to, że biorąc pod uwagę statystyki z pierwszych dwóch miesięcy korzystania z KSeF, użytkownicy najczęściej wybierają metodę logowania za pomocą naszych narzędzi: 90 proc. podmiotów wykorzystuje certyfikaty i tokeny.

Marek Siudaj (PAP)

ms/ mick/