Mieszkańcy ok. 20 milionów gospodarstw w Anglii dostaną na konto 100 funtów – ogłosił brytyjski minister finansów John Healey przedstawiając w Izbie Gmin założenia budżetu. Ma to pomóc w opłaceniu rosnących rachunków za energię. Zapowiedział też czasowe zwiększenie podatku dla banków.
Minister finansów oświadczył, że dopłaty ruszyć mają w styczniu 2027 r. i pomóc ludziom w czasie najzimniejszych miesięcy. – Wiem, że w takich chwilach ludzie oczekują od rządu nie tego, że rozwiąże wszystkie ich problemy, ale że da im trochę oddechu – stwierdził Healey, podkreślając, że trudności to efekt sytuacji na świecie i dwóch wojen: USA z Iranem oraz Rosji z Ukrainą. – Mierzymy się z tymi burzami i nie jesteśmy w stanie po prostu ich zignorować. Musimy przez nie przejść – podkreślił.
Wielu ekonomistów podkreśla, że taka „poduszka” nie zniweluje całkowicie uderzenia w domowe budżety, które nastąpi tej zimy. – Jeśli ktoś płaci 300 funtów miesięcznie za prąd, to odjęcie w jednym miesiącu jednej trzeciej rachunku naprawdę niewiele zmienia. Im dłużej będzie trwał kryzys energetyczny związany z wojną w Iranie i innymi konfliktami na Bliskim Wschodzie, tym dłużej będziemy odczuwali jego skutki w cenach, a te dodatkowe 100 funtów na rachunek nie będzie odgrywało szczególnej roli – powiedział PAP dr David Beck, ekonomista i ekspert od polityki społecznej z uniwersytetu w Salford.
By sfinansować pomoc, minister finansów zapowiedział nałożenie dodatkowej daniny na banki. Podwojony zostanie dodatkowy podatek od zysków przekraczających 100 mln funtów – z 3 do 6 proc. Zmiany mają obowiązywać przez 15 miesięcy. Ministerstwo Finansów spodziewa się dodatkowych półtora mld funtów wpływów. – Dokonałem przy tym budżecie wyboru: proszę banki o odrobinę więcej, by wesprzeć zwykłych ludzi – mówił Healey.
To, czy ktoś otrzyma pieniądze, zależy od wysokości podatku gminnego (council tax), który z kolei jest uzależniony od wyceny wartości budynku. Istnieje 8 kategorii podatku, a pomocą objęci zostaną mieszkańcy budynków z pierwszych czterech kategorii, płacący mniejszy podatek.
Program dotyczy Anglii, bo w wyniku decentralizacji Irlandia Północna, Walia i Szkocja same regulują ten sektor. Minister zapowiedział, że przekaże tym krajom dodatkowe fundusze na ewentualny podobny program.
Według zapowiedzi ministra finansów rząd podwyższy też, między innymi, podatek od hazardu oraz nałoży na platformy takie jak Amazon czy Temu obowiązek pobierania VAT od podmiotów, którzy wykorzystują je do sprzedawania produktów.
Healey potwierdził, że w przyszłym roku rząd zniesie stały element opłat za gaz, co pomóc ma 60 proc. gospodarstw domowych w kraju w zaoszczędzeniu średnio 45 funtów rocznie.
Minister potwierdził ponadto podwojenie wydatków na pomoc osobom w kryzysie bezdomności, które zmuszone są spać na ulicach. W ciągu najbliższych dwóch lat rząd przeznaczy na ten cel dodatkowe 432 mln funtów.
Płaca minimalna wzrośnie o 3,9 proc.
Wielu ekonomistów ocenia, że projekt budżetu nie zawierał niespodzianek – Myślę, że był on bardzo zachowawczy, a w pewnych obszarach ogólnikowy – podkreślił dr David Beck. Również w ocenie Jamesa Smitha, analityka ING oświadczenie nadal nie wyjaśniło wielu kwestii, a rząd świadomie odkłada je do przyszłego roku. „W jaki sposób rząd uwzględni wyższą inflację w budżetach poszczególnych ministerstw? Jak sfinansuje obronność? Oba pytania pozostały dziś bez odpowiedzi – ocenił ekspert. Paul Johnson, ekonomista z oksfordzkiego Queen’s College napisał w „Timesie”, że odkładanie decyzji na później jest „nieuczciwością polityczną i ekonomiczną”.
Brytyjska gospodarka będzie się rozwijać wolniej, niż wynikało to z marcowej prognozy – ostrzegło w środę niezależne Biuro Odpowiedzialności Budżetowej w analizie tradycyjnie towarzyszącej budżetowemu przemówieniu. OBR obniżyło prognozę wzrostu PKB 1,6 proc. do 1 proc.
Z Londynu Adam Dąbrowski (PAP)