Od 1 stycznia 2026 r. stawki akcyzy na wyroby alkoholowe wzrosną o 15 proc., a od 1 stycznia 2027 r. – o 10 proc. – poinformowało w czwartek Ministerstwo Finansów. Resort zapowiedział też podwyżkę opłaty cukrowej.

„Od 1 stycznia 2026 r. nastąpi podwyższenie stawek akcyzy na alkohol etylowy, piwo, wino, napoje fermentowane i wyroby pośrednie o 15 proc. w stosunku do stawek z 2025 r. Od 1 stycznia 2027 r. stawki akcyzy na te wyroby wzrosną o 10 proc.” – wyjaśniło Ministerstwo Finansów w komunikacie. Dodało, że to reakcja na „potrzebę przeciwdziałania szkodliwemu wpływowi alkoholu na zdrowie Polaków”.

Zaznaczyło, że aktualizacja stawek akcyzy na napoje alkoholowe ma na celu ograniczenie ich spożycia, a w konsekwencji redukcję negatywnych skutków nadużycia napojów alkoholowych.

Resort dodał, że z powodu wzrostu dostępności alkoholu wprowadzona w 2022 r. mapa drogowa wymaga aktualizacji.

Jak tłumaczył w rozmowie z PAP wiceminister finansów Jarosław Neneman, oznacza to, iż podwyżka będzie w 2026 r. wyższa o 10 pkt proc. niż wynika z tzw. mapy drogowej – czyli zapisanych w ustawie zmian w stawce akcyzy na napoje alkoholowe, zaplanowanych do roku 2027, według których stawka miałaby wzrosnąć o 5 proc. Z kolei w roku 2027 podwyżka będzie wyższa o 5 pkt. proc. (w roku 2027 również miała ona wynieść 5 proc.).

Ministerstwo wskazało, powołując się na dane GUS, że wraz ze wzrostem średniego wynagrodzenia za miesięczną wypłatę można kupić coraz większą ilość napojów alkoholowych.

„Zgodnie z danymi Eurostatu, ceny konsumpcyjne napojów alkoholowych w Polsce są na zdecydowanie niższym poziomie niż w większości państw UE. Tańszy alkohol można kupić jedynie w Bułgarii, Rumunii i na Węgrzech” – zauważyło Ministerstwo Finansów.

Podkreśliło, że według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) spożycie alkoholu to obok palenia tytoniu najgroźniejszy czynnik ryzyka dla zdrowia człowieka.

„Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom (KCPU) ocenia łączne koszty społeczno-ekonomiczne wynikające ze spożywania alkoholu w Polsce na 93,3 mld złotych, przy czym różnica między przychodami budżetowymi z tytułu podatku akcyzowego od napojów alkoholowych a kosztami społeczno-ekonomicznymi wynosi ok. 80 mld zł. Koszty te dotyczą obciążeń kilku systemów: zdrowotnego, egzekwowania prawa, w tym wymiaru sprawiedliwości, ubezpieczeń społecznych czy pomocy społecznej” – zaznaczył resort finansów.

Ministerstwo zapowiedziało też podniesienie opłaty cukrowej.

„Ograniczenie ekonomicznej dostępności napojów słodzonych związane jest z coraz większym problemem otyłości oraz wydatkowaniem większych środków na ochronę zdrowia w tym zakresie” – wytłumaczył podwyżkę resort finansów.

Wskazał na dane NFZ w 2019 r., zgodnie z którymi blisko 2/3 dorosłych Polaków wykazywało nadmierną masę ciała – 74 proc. mężczyzn (w tym 28 proc. otyłych) oraz 50 proc. kobiet (w tym 21 proc. otyłych).

Według NIK w 2022 r. stwierdzono nadwagę i otyłość u 59,2 proc.- 69,2 proc. mieszkańców Polski, w zależności od województwa.

MF wyliczyło, że koszty pośrednie i bezpośrednie leczenia otyłości w Polsce w 2022 r. wyniosły łącznie ok. 36 mld złotych. Wpływy z tytułu opłaty cukrowej wynoszą obecnie ok. 1,5 mld zł rocznie – poinformowało MF.

Ministerstwo wyjaśniło, że obowiązująca wysokość opłaty cukrowej została przyjęta w 2020 r. i znacząco odbiega od aktualnych cen napojów. Według resortu finansów wysokość opłaty jest niewystarczająca, aby wpływać na zachowania konsumentów. „Jednocześnie coraz więcej napojów w ogóle nie jest obciążonych opłatą cukrową, ze względu na dodatek soku zastosowany w celu uniknięcia opłaty” – zauważyło ministerstwo w komunikacie.

Wytłumaczyło, że aktualizacja wysokości opłaty cukrowej, w tym opłaty za zawartość kofeiny lub tauryny, które występują m.in. w napojach energetycznych, przewiduje podwyższenie wysokości opłaty: stałej za zawartość cukrów w ilości do 5 g w 100 ml napoju, lub za zawartość substancji słodzącej (tzw. słodzików): z 0,50 zł do 0,70 zł; zmiennej za każdy gram cukrów powyżej 5 g w 100 ml napoju: z 0,05 zł do 0,10 zł; za zawartość kofeiny lub tauryny: z 0,10 zł do 1,00 zł; maksymalnej: z 1,20 zł do 1,80 zł – w przeliczeniu na 1 litr napoju.

MF dodało, że celem procedowanej nowelizacji ustawy o zdrowiu publicznym jest także uproszczenie systemu opłaty cukrowej m.in. poprzez przeniesienie obowiązku jej zapłaty na początek łańcucha dostaw. Projekt przewiduje również doprecyzowanie zasad obliczania i pobierania należnej opłaty.

– Proponujemy przeniesienie obowiązku zapłaty opłaty z podmiotów ogólnie mówiąc prowadzących sprzedaż detaliczną na producentów, importerów i podmioty nabywające napoje wewnątrzwspólnotowo, co znacznie uprości pobór tej daniny – powiedział w czwartek PAP wiceminister Neneman. (PAP)

Resort finansów zakłada wzrost stawki CIT od banków i obniżkę podatku bankowego

Podatek dochodowy CIT pobierany od banków, instytucji kredytowych oraz spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych (SKOK-ów) w 2026 r. ma wzrosnąć do 30 proc., natomiast w 2027 r. zmniejszona ma zostać o 10 proc. stawka podatku bankowego – wynika z założeń projektu przygotowanych przez MF.

W czwartek Ministerstwo Finansów zapowiedziało podwyżkę stawki podatku dochodowego od banków przy jednoczesnym zmniejszeniu stawki podatku bankowego pobieranego od aktywów. Na stronie kancelarii premiera opublikowano założenia do projektu nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych, nad którym pracuje resort finansów.

Jak przekazano w założeniach zamieszczonych w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów, stawka CIT dla banków, instytucji kredytowych i spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych (SKOK-ów) w 2026 r. ma wynieść 30 proc. podstawy opodatkowania, w 2027 r. – 26 proc., a w 2028 r. i latach kolejnych – 23 proc. Podmioty te będą zobowiązane do wpłacania zaliczek miesięcznych w wysokości podwyższonej o 57,9 proc. w roku podatkowym rozpoczynającym się w 2026 r. oraz o 36,8 proc. w 2027 r. W roku podatkowym rozpoczynającym się w 2028 r. wysokość zaliczek ma być obniżona o 23,3 proc., a w 2029 r. o 11,5 proc.

Zmiany w podatku od niektórych instytucji finansowych (tzw. podatku bankowym) zakładają, że obecna stawka zostanie obniżona w 2027 r. o 10 proc., a w 2028 r. o 20 proc. Oznacza to, że w 2027 r. podatek z 0,0366 proc. zmniejszy się do 0,0329 proc. podstawy opodatkowania, a w 2028 r. do 0,0293 proc.

„Agresja Rosji na Ukrainę oraz wywołana nią destabilizacja sytuacji politycznej na Wschodzie Europy skutkuje niespotykaną dotąd koniecznością pozyskiwania dodatkowych środków w celu finansowania zwiększenia modernizacji i rozbudowy polskiej armii. Osiągnięcie powyższych celów oznacza konieczność zapewnienia dodatkowych źródeł finansowania. Realizacja przyjętych założeń będzie skutkować możliwością dalszego podtrzymania podwyższonych wydatków na ww. cele” – napisano na stronie KPRM.

Rząd ma przyjąć projekt na przełomie III i IV kwartału tego roku. (PAP)

jls/ mmu/