Przepisy dotyczące systemu odpadów utrudniają oszczędzanie samorządom i mieszkańcom – ocenił we wtorek prezydent Sosnowca Arkadiusz Chęciński.
Jako przykłady podał obowiązek uzyskiwania koncesji na produkcję prądu w instalacjach większych niż 1MW przez spółki komunalne, a także system kaucyjny, który zmniejszył dochody takich spółek, nakładając jednocześnie nowe obowiązki na mieszkańców.
Prezydent Sosnowca mówił o problemie podczas wtorkowego podpisania umowy na budowę farmy fotowoltaicznej o mocy niespełna 1 megawata na części zrekultywowanej kwatery składowiska tamtejszego Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Odpadami.
Chęciński komentował, że ostatnio wiele spółek komunalnych zamawia farmy PV, aby ograniczać koszty energii wobec rosnących cen, jednak zastrzegł, że zamówiona we wtorek instalacja zabezpieczy jedynie ok. 30 proc. potrzeb energetycznych sosnowieckiego MPGO.
Powodem są m.in. przepisy wymagające dla instalacji powyżej 1 MW wydania przez Urząd Regulacji Energetyki koncesji na wytwarzanie energii elektrycznej (WEE).
– To jest bardzo skomplikowana praca i nie po to jest Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Odpadami, aby starać się o koncesję. To pokazuje, że polskie prawo jeszcze w wielu miejscach jest niewydolne. Należy zastanowić się, jak pomóc takim firmom jak MPGO, żeby mogły bez przeszkód dla swoich potrzeb produkować więcej tej energii – ocenił prezydent Sosnowca.
Dodał, że sprawa wpisuje się w szerszą dyskusję nt. systemu prawnego dot. gospodarki odpadami, w którym też od kilku miesięcy obowiązuje system kaucyjny. – Nikt nie pomyślał przy jego wprowadzeniu o zabezpieczeniu samorządów i mieszkańców przed dodatkowymi wyższymi kosztami – uznał.
Chęciński podkreślił, że to mieszkańcy powinni teraz segregować część opakowań i odnosić je do nowych miejsc zbiórki. Stamtąd wysegregowane opakowania trafiają obecnie najczęściej do przedsiębiorców, którzy na nich zarabiają.
Prezydent Sosnowca przyznał, że podobne rozwiązania, jak te wprowadzone w Polsce, obowiązują w niektórych krajach zachodnich nieraz od kilkudziesięciu lat, ale – jak zaznaczył – nie istniały wtedy jeszcze rozwiązania techniczne zaawansowanej segregacji odpadów.
Według Chęcińskiego tamtejszy MPGO radził i radzi sobie z segregacją odpadów, niezależnie jakimi strumieniami do niego trafiają.
– Koszty obsługi w żaden sposób (po wprowadzeniu systemu kaucyjnego – PAP) nie maleją, ale zmaleją dochody naszej spółki, która mogła wysegregowanymi odpadami zarządzać i je sprzedawać, dzięki czemu te pieniądze wracały do mieszkańców czy to poprzez inwestycje w przedsiębiorstwo, czy przez niższe stawki za odpady – wyjaśnił.
– Jeżeli polskie prawo dalej będzie działało na rzecz prywatnych przedsiębiorców, a nie mieszkańców i samorządów, to niestety te stawki cały czas będą rosły. Po prostu ten system się nie spina – zdiagnozował, apelując do przedstawicieli resortu klimatu i środowiska o słuchanie głosów samorządów w tej sprawie na komisji wspólnej rządu i samorządu.
System kaucyjny ruszył 1 października 2025 r., do 31 grudnia obowiązywał jeszcze okres przejściowy. Oznacza on, że do napojów w butelkach plastikowych, metalowych puszkach i szklanych butelkach wielorazowego użytku jest doliczana kaucja, którą można odzyskać po oddaniu opakowania.
W ocenie MKiŚ wdrożenie systemu ma przełożyć się na podwojenie ilości zbieranych opakowań, co ma oznaczać dziesiątki milionów opakowań, które zostaną ponownie wykorzystane zamiast, jak wcześniej, trafiać na wysypiska lub do lasu.
W lutym br. wiceszefowa resortu Anita Sowińska sygnalizowała, że mniej więcej do czerwca br. ma trwać analiza działania systemu w obecnej formie. Potem ma zapaść decyzja ws. jego ewentualnego rozszerzenia. Zdaniem Sowińskiej należy m.in. zastanowić się nad włączeniem do systemu tzw. małpek oraz przyjrzeć się innym frakcjom, np. opakowaniom wielomateriałowym.(PAP)
(planujemy kontynuację tematu)
mtb/ pad/