Obchody Dnia Kolumba w Chicago ponownie ożywiły spór o trzy pomniki Krzysztofa Kolumba, usunięte z przestrzeni publicznej w 2020 roku. Organizacje włosko-amerykańskie domagają się wyjaśnienia okoliczności tej decyzji, przejrzystego przeglądu sprawy oraz ustalenia, czy monumenty mogą wrócić do miejskich parków.
Protest w Chicago i apel o przywrócenie pomników Kolumba
W niedzielę przedstawiciele Wspólnego Komitetu Obywatelskiego Amerykanów pochodzenia włoskiego, innych organizacji oraz mieszkańcy spotkali się w Arrigo Park w dzielnicy Near West Side. Apelowali o ponowne rozpatrzenie decyzji o usunięciu pomników i zbadanie prawnych możliwości ich ponownego wystawienia.
Organizacje podkreślają, że monumenty mają dla wielu włoskich Amerykanów znaczenie kulturowe, rodzinne i religijne. Ich zdaniem stanowią ważny element dziedzictwa kolejnych pokoleń imigrantów z Włoch i ich potomków.
Uczestnicy spotkania zwrócili się również do prezydenta Donalda Trumpa o nagłośnienie sprawy na szczeblu krajowym. Wskazali na umieszczenie pomnika Kolumba w Ogrodzie Różanym Białego Domu. Trump zapowiedział działania na rzecz przywracania pamięci o odkrywcy.
Dlaczego w 2020 roku usunięto trzy pomniki?
Decyzję o usunięciu trzech pomników Kolumba podjęła w 2020 roku ówczesna burmistrz Chicago Lori Lightfoot, w czasie masowych protestów dotyczących sprawiedliwości społecznej i rasowej. Powołana do zbadania sprawy komisja poparła wówczas usunięcie monumentów.
W lipcu 2020 roku przy pomniku w Grant Park doszło do starć demonstrantów z policją. Część protestujących próbowała obalić monument. Tydzień później pomnik został usunięty. Podobny los spotkał monument w Arrigo Park oraz trzecią rzeźbę będącą częścią fontanny przy skrzyżowaniu 92. ulicy i Exchange Avenue.
Przeciwnicy pomników argumentowali, że upamiętnienie Kolumba jest obraźliwe dla rdzennych Amerykanów. Zwolennicy ich przywrócenia wskazują natomiast na historyczne znaczenie monumentów dla społeczności włosko-amerykańskiej.
Pomnik Kolumba w muzeum, nowy monument w Arrigo Park
Spór o przyszłość monumentów trwa od kilku lat. W maju 2025 roku chicagowski Okręg Parków zawarł porozumienie dotyczące wypożyczenia dawnego pomnika z Arrigo Park Wspólnemu Komitetowi Obywatelskiemu Amerykanów pochodzenia włoskiego. Rzeźba ma być prezentowana w ramach ekspozycji muzealnej.
Jednocześnie władze Okręgu Parków wybrały nową postać, która zostanie upamiętniona w Arrigo Park. W lutym ogłoszono, że stanie tam pomnik Matki Frances Xavier Cabrini, włoskiej misjonarki. Została ona wskazana w internetowym głosowaniu jako osoba, której monument ma zastąpić dawny pomnik Kolumba.
Na razie nie ogłoszono decyzji o przywróceniu któregokolwiek z trzech monumentów do przestrzeni publicznej. Organizacje włosko-amerykańskie chcą przede wszystkim uzyskać jasne informacje o procedurze, która doprowadziła do ich usunięcia, i możliwościach prawnych zmiany tej decyzji.