HomePOLSKA

NIK pozytywnie o ściągalności VAT

NIK pozytywnie o ściągalności VAT

Najwyższa Izba Kontroli podkreśla, że dopiero dzięki intensywnym działaniom uszczelniającym system podatkowy i uodparniającym go na oszustwa, prowadzonym głównie w latach 2016-2018, udało się istotnie obniżyć poziom tzw. luki VATowskiej. NIK opublikował raport o nadzorze Ministra Finansów nad ściągalnością VAT w okresie 2007 – wrzesień 2018. Izba stwierdziła w nim, że w latach 2007-2015 nadzór ten “był systematyczny, ale za mało skuteczny i nie zdołał zapobiec gwałtownemu wzrostowi luki VAT” i dopiero kolejne lata pozwoliły na postęp w tej dziedzinie.

“W latach 2009-2015 minister trzymał się zasady, że walkę z oszustwami należy toczyć poprzez działania kontrolne, a działania legislacyjne powinny być stosowane dopiero wówczas, gdy te pierwsze okażą się niewystarczająco skuteczne. Jednak podejmowanie decyzji o zastosowaniu metody legislacyjnej było zbyt długie, co potencjalnie umożliwiało podmiotom nierzetelnym kontynuację oszukańczych procederów. Dotyczy to w szczególności obrotu elektroniką, czy sprzedaży usług budowlanych.” – napisali kontrolerzy NIK.

Izba stwierdziła, że dla ograniczenia niedoborów w dochodach z VAT Minister Finansów do 2015 r. korzystał głównie z mechanizmu odwrotnego obciążenia lub odpowiedzialności solidarnej, a działania te należy uznać za niewystarczające, skoro w latach 2009-2016 utrzymywała się w znacznych rozmiarach luka w VAT. Oszustwa wykrywane były przeważnie z opóźnieniem, kiedy oszuści zniknęli, czasem pozostały osoby podstawione działające jako „słupy”. Występowały trudności z ustaleniem sprawców oszustw jak i odzyskaniem uszczuplonych kwot podatku VAT.

NIK zaznacza, że dopiero pakiet zmian systemowych służących przeciwdziałaniu oszustwom w VAT przyjęty w latach 2016-2018 doprowadził do ważnych zmian. To między innymi wprowadzenie w latach 2017-2018 narzędzi umożliwiających wykorzystanie danych przekazywanych przez podatników w plikach JPK_VAT oraz uzyskiwanych w ramach systemu teleinformatycznego izby rozliczeniowej (STIR). Do końca 2017 r. obowiązek przesyłania JPK_VAT obejmował dużych i średnich przedsiębiorców, a najliczniejsza grupa mikroprzedsiębiorców została nim objęta w 2018 r.

Luka podatkowa VAT występuje we wszystkich państwach UE, jej część stanowią utracone dochody wynikające z działania podmiotów w szarej strefie czy oszustw karuzelowych oraz innych oszustw popełnianych z udziałem „znikającego podatnika”.W latach 2010-2015 poziom luki VAT w Polsce był znacznie wyższy niż średnio w UE (wg szacunków KE opublikowanych w latach 2016-2018, wynosiła ona w Polsce przeciętnie 24%, podczas gdy średnio w UE było to 14%).

IAR/NIK/łp/mt

COMMENTS