Według szacunków policji około 10 tys. osób wzięło udział w kulminacyjnym momencie obchodów Imienin Ulicy Święty Marcin w Poznaniu. Imprezę zorganizowano przy wzmożonych środkach bezpieczeństwa. Policja nie odnotowała żadnych incydentów związanych ze środowymi wydarzeniami w stolicy Wielkopolski.

11 listopada mieszkańcy Poznania oprócz Święta Niepodległości celebrują też imieniny jednej z głównych ulic miasta – ul. Święty Marcin. W ostatnich latach wydarzenie to przyciągało do centrum Poznania kilkadziesiąt tysięcy osób. Od ubiegłego roku Imieniny mają status imprezy masowej.

Oficer prasowy poznańskiej policji podkomisarz Łukasz Paterski przekazał PAP, że według szacunków funkcjonariuszy w szczytowym momencie, tuż po godz. 14, w środowych obchodach uczestniczyło około 10 tys. osób.

Kulminacyjnym momentem Imienin ul. Święty Marcin był barwny korowód. W tym roku, po raz pierwszy przeszedł on zmienioną trasą. Pochód złożony m.in. ze szczudlarzy, muzyków, artystów prezentujących różne machiny czy przedstawicieli poznańskich Bambrów, uformował się na ul. Wieniawskiego, skąd przez ul. Święty Marcin, Al. Niepodległości oraz ul. Składową i Taborową wrócił do miejsca startu.

W ubiegłym roku organizatorzy Imienin zrezygnowali z przygotowania pochodu. Decyzja miała związek z koniecznością spełnienia wymogów przepisów ustawy o imprezach masowych. Wcześniejsze edycje wydarzenia nie miały takiego statusu. Tegoroczna zmiana trasy miała, zdaniem organizatorów, zapewnić odpowiednio dużo przestrzeni dla uczestników korowodu oraz widzów.

W tym roku w związku z zamachem w Krakowie, w którym zginęło sześć osób, Imieniny były zabezpieczane przez znaczne siły policji i służb ochrony. Teren imprezy w ścisłym centrum miasta został odgrodzony barierkami, podobnie jak trasa korowodu. Osoby wchodzące na obszar wydarzenia były poddawane kontroli osobistej. Ulice dojazdowe do miejsca Imienin były fizycznie zablokowane m.in. przez pojazdy Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego.

W poprzednich edycjach pochód korowodu idącego ul. Święty Marcin wieńczyło symboliczne przekazanie patronowi ulicy kluczy do miasta. W tym roku ta inscenizacja poprzedziła przemarsz.

– Imieniny obchodzimy w cieniu dramatycznych wydarzeń z Krakowa. Przepraszam za niedogodności, jeśli chodzi o pewne elementy bezpieczeństwa, ale to bezpieczeństwo państwa jest dla nas kluczowe — powiedział prezydent Poznania Jacek Jaśkowiak, po czym przekazał klucze do miasta patronowi ul. Święty Marcin.

Środowe obchody imienin ulicy rozpoczęły się o godz. 11. Centrum wydarzenia zlokalizowano w rejonie skrzyżowania ul. Święty Marcin z Al. Niepodległości. Dla odwiedzających przygotowano m.in. świętomarciński kiermasz czy pokazy artystyczne. Na scenie na Placu Adama Mickiewicza przygotowano szereg koncertów, w tym występ Katarzyny Nosowskiej.

Przed budynkiem Centrum Kultury Zamek przygotowano „Ulicę Dobroczynną”, czyli strefę organizacji pozarządowych. Imieniny są organizowane pod hasłem „Czyń dobro”.

W innym miejscu w centrum Poznania, na Placu Wolności, o godz. 11 rozpoczęły się wojewódzkie obchody Narodowego Święta Niepodległości. W uroczystości wzięli udział m.in. samorządowcy, parlamentarzyści oraz kombatanci i przedstawiciele służb mundurowych. W czasie obchodów odczytany został apel pamięci. W swoim wystąpieniu do zgromadzonych wojewoda wielkopolska Agata Sobczyk nawiązała do sobotniego zamachu w Krakowie.

– Dziś myśli wielu z nas nie są tu, a w Krakowie, w solidarności z rodzinami ofiar, z poszkodowanymi, w głębokim żalu za utraconymi niepotrzebnie życiami. Jednocześnie pełni jesteśmy dumy i podziwu z działania służb i postronnych osób — powiedziała wojewoda i poprosiła o uczczenie ofiar zamachu minutą ciszy.

W czasie uroczystości odczytano również list od wicepremiera, ministra obrony narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza. Polityk zaznaczył w nim, że nasz kraj stoi obecnie przed historyczną próbą. „Od decyzji, które podejmiemy teraz, zależeć będzie bezpieczeństwo Polski w kolejnych latach” – podkreślił.

„Historia naszego narodu wielokrotnie pokazała, jak wysoką cenę przychodzi płacić za utraconą wolność. Dlatego dziś naszym obowiązkiem jest uczynić wszystko, aby przyszłe pokolenia Polaków nigdy nie musiały ponownie przelewać krwi w obronie ojczyzny” – napisał szef MON.

Wydarzenie na Placu Wolności zakończyła defilada pododdziałów wojskowych, po której rozpoczął się piknik przygotowany przez służby mundurowe.

Po godz. 15 zakończył się także 5. Poznański Marsz Niepodległości. Jego uczestnicy przeszli z Rynku Wildeckiego do centrum miasta. Według szacunków policji w pochodzie wzięło udział około 1,8 tys. osób. Podkom. Łukasz Paterski przekazał PAP, że funkcjonariusze nie mieli uwag do przebiegu demonstracji. – Jest bardzo spokojnie – ocenił przebieg środowych wydarzeń w Poznaniu. (PAP)

Rogal świętomarciński to najsłodszy symbol Poznania

Tradycja rogali świętomarcińskich, nazywanych najsłodszym symbolem Poznania, narodziła się w drugiej połowie XIX wieku. Ten tradycyjny przysmak jest nieodłącznym elementem obchodów dnia patrona głównej ulicy miasta – św. Marcina, które przypadają 11 listopada.

Poznańskie smakołyki wypiekane są z ciasta półfrancuskiego, z nadzieniem z białego maku, wanilii, cukru, orzechów, rodzynek, margaryny, skórki pomarańczowej i innych dodatków. Ich waga nie powinna przekroczyć 250 g. Od 2008 roku tradycyjnie wypiekany poznański rogal świętomarciński jest „Produktem o Chronionej Nazwie Pochodzenia w Unii Europejskiej”.

– Rogal świętomarciński to na pewno symbol miasta i nasz tradycyjny wypiek. Ale oczywiście ta tradycja wypiekania rogali nie polega jedynie na tym, że są one w tym okresie sprzedawane. Ta tradycja powstała tak naprawdę z myślą o tym, żeby się tymi rogalami dzielić, żeby – za św. Marcinem – po prostu czynić dobro i dlatego uważam, że obchody 11 listopada są wyjątkowe w skali naszego kraju – powiedział PAP Mateusz Kril z Rogalowego Muzeum Poznania.

Jak dodał, sam kształt rogali, według legendy, pochodzi od podkowy zgubionej przez konia św. Marcina. Święty jest symbolem dobroczynności, a tradycja dzielenia się i jedzenia rogali przypominana i kultywowana jest co roku 11 listopada, właśnie w dzień św. Marcina – patrona jednej z głównych ulic Poznania. Co ciekawe, nazwa ulicy brzmi Święty Marcin, a nie Świętego Marcina. Pochodzi ona bowiem od nazwy założonej tu w XII wieku osady.

Święty Marcin był częstym tematem listopadowych kazań w poznańskich kościołach. Jak głosi legenda, podczas jednego z nich w 1891 roku ksiądz Jan Lewicki, proboszcz parafii świętomarcińskiej, wezwał wiernych do wsparcia potrzebujących, wzorem świętego z Tours. W nabożeństwie brał udział cukiernik Józef Melzer, który zainspirowany słowami duchownego postanowił upiec kilka blach smakołyków. Sprzedawał je później zamożnym mieszkańcom, natomiast biednym – rozdawał. W kolejnych latach w inicjatywę włączyli się inni poznańscy cukiernicy i piekarze.

Historia rogali jest jednak starsza niż legendy. Obchody dnia Św. Marcina sięgają XVI wieku i są związane z końcem prac polowych w danym roku. Najstarsza odnaleziona wzmianka o rogalach pieczonych na dzień Św. Marcina zamieszczona została 10 listopada 1852 r. w Gazecie Wielkiego Księstwa Poznańskiego przez powstałą trzy lata wcześniej przy ulic Wrocławskiej w Poznaniu, cukiernię Antoniego Pfitznera: „Jutro w czwartek Rogale nadziewane, po różnych cenach w cukierni A. Pfitznera, ulica Wrocławska”. Z kolei pierwszym odnotowanym użyciem nazwy „Rogal świętomarciński” jest anons prasowy z 11 listopada 1860 r.

Po zakończeniu II wojny światowej tradycja wypieku „Rogali świętomarcińskich” była kontynuowana przez prywatne cukiernie i piekarnie w Poznaniu. Od lat 60. XX wieku gazety często informowały o liczbie zjadanych przez Poznaniaków 11 listopada rogali. Dzięki tym źródłom wiadomo dziś, że spożycie wzrosło z kilkunastu ton we wczesnych latach sześćdziesiątych do około 42,5 ton w 1969. Obecnie rzemieślnicy zrzeszeni w Cechu Cukierników i Piekarzy w Poznaniu sprzedają w Dniu Świętego Marcina średnio 250 ton rogali, natomiast przez cały rok 500 ton, czyli około 2,5 miliona sztuk.

Mimo że poznańskie rogale związane są z postacią świętego, to pochodzenie i kształt tego wypieku niekiedy łączy się także z pogańską tradycją, kiedy to bogom składano ofiary z rogatych wołów. W gorszych latach mieszkańcy wypiekali dla bożków specjalne ofiarne ciasto, którego kształt przypominał właśnie rogi. Według innych źródeł kształt rogali ma związek z królem Janem III Sobieskim. 1683 roku król Polski Jan III Sobieski zdobył wiele chorągwi tureckich, na których widniał półksiężyc, którego kształt miał posłużyć jako wzór do wypieku rogala świętomarcińskiego upamiętniającego to zwycięstwo.

Wersję tę mają potwierdzać także m.in. Bracia Grimm. Jednak nie w słynnych baśniach, a w „Słowniku niemieckim”, gdzie pod hasłem Kipfel, czyli rogalik wskazana jest data bitwy wiedeńskiej, jednak z zastrzeżeniem, że tego typu ciastka wypiekane były już w XIII wieku.

Przepis na rogale świętomarcińskie można znaleźć m.in. na stronie Cechu Cukierników i Piekarzy w Poznaniu.

Co roku najlepsi poznańscy i wielkopolscy cukiernicy otrzymują certyfikaty, które pozwalają im produkować oryginalne rogale świętomarcińskie. Takimi zaświadczeniami może pochwalić się niemal 100 wytwórców. Procedura uzyskania uprawnień do sprzedaży tradycyjnego rogala świętomarcińskiego rozpoczyna się od złożenia przez piekarnię lub cukiernię formalnego wniosku o przeprowadzenie kontroli urzędowej do Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (WIJHARS).

Po pomyślnej weryfikacji zgodności wyrobu ze specyfikacją wydaje on oficjalne świadectwo jakości – ważne przez rok po pierwszej kontroli oraz do 3 lat przy kolejnych certyfikacjach (z zastrzeżeniem późniejszych niezapowiedzianych kontroli w okresie ważności). Na podstawie tego świadectwa Cech Cukierników i Piekarzy raz w roku, w okolicach listopada, wystawia producentowi coroczne, ozdobne potwierdzenie stanowiące wizualny dowód autentyczności wypieku. (PAP)